Oznaczenie obowiązkowe CE  czyli wyrób zgodny z normami Unii Europejskiej

Oznaczenie obowiązkowe CE (Conformité Européenne) - wyrób zgodny z normami Unii Europejskiej
oznaczenie obowiązkowe CE (Conformité Européenne)

Istniejące od 1993 roku oznaczenie obowiązkowe CE  (Conformité Européenne) jest kluczowym wskaźnikiem spełniania przez produkt wymogów prawnych Unii Europejskiej, umożliwiającym wolny przepływ towarów na rynku europejskim. Przez umieszczenie znaku CE na produkcie, wytwórca deklaruje, że jego produkt jest zgodny ze wszystkimi mającymi zastosowanie do tego produktu wymaganiami prawnymi, koniecznymi do uzyskania znaku CE.

Podstawowe informacje na temat oznakowania CE

Poprzez umieszczenie oznaczenia CE na produkcie, producent zapewnia możliwość sprzedaży tego produktu na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego EOG (z ang. European Economic Area). W skład EOG wchodzi 28 państw członkowskich UE, kraje EFTA (Islandia, Norwegia i Liechtenstein), oraz Turcja.

Znak ten jest również obowiązkowy dla wszystkich produktów wytworzonych w krajach trzeciego świata, a sprzedawanych w strefie EOG. W takim przypadku importer musi się upewnić, że wytwórca spoza UE podjął niezbędne kroki, pozwalające mu umieścić na swym produkcie znak CE. Jeżeli tego nie uczynił, importer musi przejąć obowiązki producenta, w celu wprowadzenia produktu na obszar EOG.

Znak CE nie wskazuje, że produkt został wytworzony na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego, a jedynie poświadcza fakt, że produkt został poddany właściwej ocenie zgodności przed wprowadzeniem go na rynek i spełnia wymagania prawne umożliwiające jego sprzedaż. Oznacza to, że wytwórca zweryfikował zgodność produktu z odpowiednimi wymaganiami dyrektyw (bezpieczeństwa, ochrony zdrowia i ochrony środowiska naturalnego), albo że produkt został oceniony przez wyznaczony organ kontroli zgodności.

Kraje członkowskie nie mogą zakazać wprowadzenia na swój rynek wyrobu z oznakowaniem CE. Jeżeli dany wyrób podlega przepisom chociaż jednej dyrektywy nowego podejścia, to bez oznakowania CE nie może być wprowadzany do obrotu ani użytkowania na terenie Unii Europejskiej.

Nie wszystkie produkty muszą nosić znak CE. Dotyczy to jedynie kategorii produktów podlegających określonych dyrektywom, przewidującym konieczność znakowania CE.

Grupy wyrobów podlegające oznakowaniu CE

  • wyroby medyczne osadzane aktywnie
  • urządzenia spalające paliwa gazowe
  • urządzenia kolei linowych przeznaczone do przewozu osób
  • eko-projektowanie produktów związanych z energią
  • kompatybilność elektromagnetyczna
  • urządzenia i systemy ochronne przeznaczone do użytku w miejscach zagrożonych wybuchem
  • materiały wybuchowe do użytku cywilnego
  • kotły wodne
  • chłodziarki domowe i zamrażarki
  • urządzenia medyczne do diagnostyki in vitro
  • windy, dźwigi
  • urządzenia niskiego napięcia
  • sprzęt elektryczny
  • maszyny
  • przyrządy pomiarowe
  • urządzenia medyczne
  • urządzenia emitujące hałas do środowiska
  • wagi nieautomatyczne
  • środki ochrony osobistej i indywidualnej
  • urządzenia ciśnieniowe
  • urządzenia gazowe
  • pirotechnika
  • radiowe urządzania telekomunikacyjne
  • łodzie rekreacyjne
  • zabawki dla dzieci do lat 14
  • proste zbiorniki ciśnieniowe

Zasady umieszczania oznakowania CE

Procedura oceny zgodności realizowana jest przez producenta (lub jego upoważnionego przedstawiciela) poprzez wykonanie sekwencji określonych przepisami działań.

Istotnym pojęciem związanym z oceną zgodności jest tzw. domniemanie zgodności, polegające na uznaniu, że wyroby, które spełniają wymagania zawarte w normach krajowych, są zgodne z wymaganiami zasadniczymi.

Producent wyrobu sam umieszcza na nim znak CE, ale jego obowiązkiem jest przeprowadzenie kontroli zgodności, stworzenie dokumentacji technicznej i podpisanie deklaracji zgodności UE. Taka dokumentacja musi zostać udostępniona na żądanie odpowiednim organom nadzoru rynku. Organy nadzoru rynku mają za zadanie egzekwowanie prawa europejskiego chroniącego interesy konsumentów i pracowników, oraz zapobieganie nieuczciwej konkurencji. W Polsce zadania organu nadzoru rynku spełnia Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta.

W wielu przypadkach (w zależności od wyrobu) procedura oceny zgodności wymaga udziału tzw. jednostki notyfikowanej. Jest to organizacja wyznaczona przez władze krajowe do wykonywania zadań wynikających z dyrektyw. Producent ma swobodę wyboru jednostki z całego obszaru UE.

Importerzy wyrobów muszą zweryfikować, czy producent spoza UE przedsięwziął niezbędne kroki i czy dokumentacja może być udostępniona na żądanie. Importerzy powinni również się upewnić, czy kontakt z producentem może zawsze być ustalony.

Dystrybutorzy muszą być w stanie wykazać władzom krajowym (jednostce nadzoru rynku), że postępowali z należytą starannością. Muszą również posiadać zaświadczenie od producent bądź importera, potwierdzające iż przeprowadzono ocenę zgodności produktu.

Jeśli importer bądź dystrybutor sprzedaje produkty pod nazwą własnej marki, przejmuje tym samym obowiązki producenta. W takim wypadku musi posiadać wystarczające informacje na temat projektu i procesu produkcji danego produktu, jako że przejmuje on odpowiedzialność prawną za umieszczenie oznakowania CE.

Zasady regulujące procedurę oznakowania CE

  • produkty, które są przedmiotem niektórych dyrektyw UE, muszą zostać oznakowane znakiem CE, zanim będą mogły być wprowadzane na rynek
  • producenci muszą na własną odpowiedzialność sprawdzić, które dyrektywy UE odnoszą się do ich produktu
  • produkt może być wprowadzony do obrotu, jeżeli jest zgodny z postanowieniami wszystkich odpowiednich dyrektyw i jeśli procedura oceny zgodności została odpowiednio przeprowadzona
  • producent sporządza deklarację zgodności UE, oraz umieszcza oznakowanie CE na wyrobie
  • jeżeli określono w dyrektywie upoważnienie osoby trzeciej (notyfikowanej), może ona być zaangażowana w procedurę oceny zgodności na podstawie pisemnego upoważnienia producenta
  • jeżeli oznakowanie CE jest umieszczone na produkcie, może on posiadać dodatkowe oznaczenia tylko pod warunkiem, że mają one inną wymowę, nie są mylące i nie wpływają na zatarcie czytelności i widoczności oznakowania CE
  • w Polsce procedury oceny zgodności i zasady umieszczania oznakowania CE na wyrobach oraz wymagania dla producentów i importerów określa ustawa z 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst jedn. z 2010 r., Dz. U. Nr. 138, poz. 935) oraz rozporządzenia wykonawcze w sprawie zasadniczych wymagań dla danego wyrobu. Jest tam też określona nomenklatura nazewnictwa, np. wyrób – a nie produkt, producent – a nie wytwórca, oznakowanie CE – a nie oznaczenie CE

Charakterystyka oznakowania CE

  • oznakowanie CE musi być umieszczone na produkcie przez producenta lub jego przedstawiciela upoważnionego do działań w Unii Europejskiej, zgodnie z jego prawnym formatem w sposób widoczny, czytelny i trwały
  • oznakowanie CE musi być wielkości co najmniej 5 mm – jeżeli jest powiększone, jego proporcje muszą zostać zachowane
  • jeżeli wygląd i jakość wykonania produktu nie pozwalają na umieszczenie oznakowania CE na samym produkcie, znak CE musi być umieszczone na opakowaniu lub załączonych dokumentach
  • jeżeli dyrektywa wymaga zaangażowania jednostki notyfikowanej w procedurze oceny zgodności, jej numer identyfikacyjny musi zostać wprowadzony za oznakowaniem CE – odbywa się to pod nadzorem jednostki notyfikowanej

Konsekwencje prawne

Istnieją mechanizmy sprawdzające, czy oznakowanie CE jest umieszczane na produktach poprawnie. Kontrola znaku CE jest obowiązkiem władz publicznych w Państwach Członkowskich, we współpracy z Komisją Europejską. Jeżeli podejrzewa się nadużycia oznakowania CE, lub bezpieczeństwo produktu jest kwestionowane, obywatele mogą skontaktować się z krajowymi organami nadzoru rynkowego.

Procedury, środki i sankcje stosowane wobec przestępstwa fałszowania CE mogą się różnić, w zależności od krajowego prawa administracyjnego i karnego danego Państwa Członkowskiego. W zależności od wagi przestępstwa, podmioty gospodarcze mogą podlegać karze grzywny, a w niektórych okolicznościach możliwe jest zasądzenie kary więzienia.

Jednakże, jeżeli produkt nie jest uznany za stwarzający bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa, producent może otrzymać drugą szansę zapewnienia, że jego produkt jest zgodny z obowiązującym prawodawstwem, zanim zostanie on zobowiązany do usunięcia produktu z rynku.

Znak China Export – chińska podróbka oznaczenia CE (Conformité Européenne)

Znak China Export - chińska podróbka oznaczenia CE (Conformité Européenne)Produkty sprowadzane z Chin często nie posiadają odpowiednich certyfikatów. Żeby zwiększyć sprzedaż takich produktów i zmylić europejskiego konsumenta zastosowano bardzo podobne oznaczenie CE, które różni się praktycznie tylko tym, że odległość między obiema literami jest minimalna.

Na pierwszy rzut oka obydwa znaki są łudząco podobne. Symbol CE jest wpisany w dwa zachodzące na siebie okręgi, a litery są nieco od siebie oddalone. Środkowa belka litery E jest krótsza od dwóch pozostałych. W znaku China Export litery znajdują się bliżej siebie i na ogół wszystkie belki litery E są tej samej długości.

Znak ten oznacza, że produkt został wyprodukowany w Chinach. Znak China Export nie jest nigdzie zarejestrowany i nie potwierdza zgodności z żadnymi normami. Niektórzy chińscy producenci stosują go do swoich produktów arbitralnie.

Znak China Export - chińska podróbka oznaczenia CE (Conformité Européenne)