Zasada 3R: Reduce, Reuse, Recycle

Zasada 3R: Reduce, Reuse, Recycle

Zasada 3R: Reduce, Reuse, Recycle (w Polsce zasada 3U: Unikaj kupowania zbędnych rzeczy, Użyj powtórnie, Utylizuj) promuje zdrowy dla środowiska styl życia, konsumpcji dóbr i traktowania odpadów.

Zasada 3R może znacząco wpłynąć na stan środowiska naturalnego i naszą wspólną przyszłość. Nadmierna konsumpcja, nieograniczone kupowanie nowych przedmiotów i tworzenie gór śmieci to droga do wyczerpania naturalnych zasobów naszej planety i katastrofy ekologicznej. Postępowanie zgodne z zasadą 3R nie tylko przyczyni się do efektywnej ochrony środowiska, optymalnego wykorzystania dostępnych zasobów i zmniejszenia śladu węglowego, ale poprzez świadomą konsumpcję pozwala bardziej oszczędnie wydawać pieniądze.

Zasada 3R: Reduce, Reuse, Recycle

Nazwa 3R wzięła się od trzech pierwszych liter angielskich słów: Reduce, Reuse i Recycle, które kolejno oznaczają: Unikanie, Używanie ponownie, Utylizowanie (zasada 3U). Jest to metoda pozwalająca zmienić postawę konsumenta na bardziej odpowiedzialną w stosunku do środowiska naturalnego.

Zasada ta bywa coraz częściej rozszerzana do zasady 5R: Reduce, Reuse, Recycle, Recover, Renew, a nawet 8R.

Czas czytania: 11 minut

Ostatnia aktualizacja: 09.06.2022

Podstawowe informacje

Kolejność zasad 3R czyli Reduce (unikaj), Reuse (używaj ponownie), Recycle (utylizuj). nie jest przypadkowa. Największe korzyści dla środowiska niesie ograniczanie nadmiernej konsumpcji, oraz wielokrotne użycie – czyli jak najpóźniejsze uznanie produktu za odpad. Ich racjonalne przetwarzanie pomaga ograniczyć obciążenia środowiska związane z pozyskaniem produktu z surowców pierwotnych i akumulacją śmieci.

Reduce (Unikaj, Ogranicz)

Pierwsza zasada Reduce przypomina o możliwości zmniejszenia ilości generowanych odpadów poprzez ograniczenie konsumpcji niepotrzebnych produktów.

Mamy obecnie do czynienia z efektem nadmiaru. Nieprzemyślane zakupy stały się plagą dla środowiska. Kupujemy, konsumujemy i szybko wyrzucamy. Zasady Reduce to zachęta do planowanych zakupów i unikania nabywania rzeczy zbędnych. To krok do tego, by ograniczyć ilość odpadów.

Przykładem zachowania świadomego konsumenta może być planowanie posiłków na dłuższy okres i przygotowywanie listy niezbędnych zakupów przed wyjściem do sklepu. Pozwala to ograniczyć kupowanie zbędnych rzeczy, co skutkuje oszczędnością pieniędzy i ograniczeniem ilości odpadów.

Jak stosować zasadę Reduce (Unikaj) w życiu codziennym:

  • zabierz na zakupy własną torbę wielorazowego użytku – płócienną czy papierową, zamiast korzystać z jednorazowych, plastikowych toreb foliowych
  • stosuj świadome i przemyślane zakupy – unikaj kupowanie zbędnych lub niepotrzebnych rzeczy
  • zapoznaj się z znakami i oznaczeniami produktów ekologicznych
  • rób zakupy z listą w ręku – sporządzanie listy potrzebnych artykułów uodparnia na promocje i niezwykłe okazje, które niekiedy przytępiają umiejętność racjonalnej analizy potrzeb, skłaniając do zakupu niepotrzebnych produktów
  • kupiłeś zbyt wiele żywności – niektóre produkty można po prostu zamrozić np. warzywa, owoce
  • staraj się nie wybierać produktów niepotrzebnie opakowanych: szampon w butelce – zamiast w butelce i kartonie, ciastka na wagę – zamiast pakowanych, herbata liściasta – zamiast ekspresowej
  • produkty które często używasz, kupuj w dużych opakowaniach – duża torba proszku do prania – zamiast kilku(nastu) małych opakowań, duży słoik kawy – zamiast kilku małych torebek
  • kupuj produkty w formie koncentratów – które zwykle mają mniejsze opakowania.
  • wybieraj produkty w opakowaniach zwrotnych lub w opakowaniach, które nadają się do recyklingu – papierowych, szklanych czy metalowych
  • unikaj kupowania produktów jednorazowych – kubków, sztućców i talerzy, które rozkładają się setki lat
  • unikaj produktów nietrwałych, wątpliwej jakości
  • korzystaj z urządzeń elektrycznych, lub elektronicznych w sposób energooszczędny i w pełnym zakresie – używaj pralki i suszarki z pełnym załadunkiem, a nie z kilkoma załadunkami. To pomaga zmniejszyć zużycie energii, a także pomaga przedłużyć żywotność urządzeń.
  • oszczędzaj energię – wyłączaj nie są używane urządzenia
  • oszczędzaj wodę
  • zamiast kupowania wielu zabawek z okazji urodzin dziecka czy innych okazji, zbieraj na jeden prezent – zebrane dodatkowe pieniądze przeznacza na prezent w kategorii: przeżycia czy doświadczenia
  • zużywaj produkty do końca, aby nie wyrzucać resztek – np. przetnij na pół plastikowe opakowanie kremu do rąk i zużyj resztki, których nie udało się wycisnąć
  • korzystaj z darmowej, interetowej wiedzy ekologicznej i przydatnych poradników ekologicznych – informacji na tematy związane z ekologią i ochroną środowiska

Reuse (Użyj ponownie)

Druga zasada Reuse przypomina o możliwości powtórnego wykorzystania produktów powszechnie uznanych za jednorazowe, co zmniejsza skalę zanieczyszczeń środowiska, powstałych zarówno wskutek efektów ubocznych produkcji jak i akumulacji śmieci. Odnosi się do propozycji ponownego, wielokrotnego wykorzystania towarów, czasem w zupełnie nowym przeznaczeniu.

Wiele przedmiotów jednorazowego użytku można tak naprawdę użyć wielokrotnie, co skutecznie zmniejszy ilość odpadów. Dla wielu innych produktów, na pozór zużytych, można znaleźć nowe przeznaczenie. W Internecie pojawia się szereg przykładów, jak powtórnie wykorzystać takie przedmioty. Najważniejszym działaniem jest jednak kupowanie produktów, które w przyszłości można użyć ponownie, bo do tego zostały przeznaczone. Przykładem mogą być butelki, w tym plastikowe, które można napełnić ponownie wiele razy.

Podaruj rzeczom drugie życie!

Jeżeli masz w domu stary, ale ciągle działający sprzęt elektroniczny, którego nie używasz, książki których nie czytasz, muzyki której nie słuchasz, ubrań, których już nie zakładasz, nie musisz tych rzeczy wyrzucać, czy też przeznaczać do utylizacji. Zamiast tego podaruj im drugie życie i oddaj za darmo osobom, które chętnie je przyjmą. W Internecie znajdziesz wiele stron, które powstały w tym właśnie celu.

Wystawki to również sposób redukowania ilości kupowanych przedmiotów. Polegają one na okresowym wystawianiu niepotrzebnych rzeczy, w tym mebli, sprzętu AGD i RTV, przed posesjami, na chodnikach lub w innych wyznaczonych miejscach. W miastach, odbywają się również targi staroci, gdzie na sprzedaż wystawiane są stare meble, w tym antyki, które nadadzą mieszkaniu niepowtarzalny charakter i staną się jego ozdobą.

Biblioteki i antykwariaty to idealne miejsca umożliwiające ponowne używanie już wydrukowanych materiałów: książek, prasy, albumów. Książki wypożyczane wielokrotnie służą kilku pokoleniom, a zakupy w antykwariacie mogą okazać się wciągającym poszukiwaniem rzadkich egzemplarzy.

Wartościowym pomysłem jest coraz bardziej popularna idea uwalniania książek, czyli puszczania ich w niekontrolowany obieg (bookcrossing). W różnych miejscach takich jak biblioteki, hotele, kawiarnie, dworce kolejowe i autobusowe, a nawet na przystankach, można spotkać półki (szafy) z książkami z bookcrossingu. Zostawiają je tam za darmo, do zabrania i wymiany na inne książki, stali użytkownicy, oraz podróżujący. Są tam zarówno książki już przeczytane, niepotrzebne, jak i te wartościowe, przekazywane ku inspiracji i nauce.

Warto również zaznajomić się z pojęciem współposiadania i ekonomią współdzielenia (sharing economy). Dotyczy ona już nie tylko wynajmowania aut na minuty (carsharing), czy wspólnych dojazdów do pracy (carpooling), ale wypożyczenia na godziny np. zabawek, gier planszowych i strategicznych, zamiast ich kupowania.

Upcycling to z kolei rodzaj ponownego użycia, polegający na nadawaniu nowej, nierzadko lepszej, wersji produktowi, który utracił swoją pierwotną funkcję, ze względu na zużycie lub inne uszkodzenia. Zaś decoupage, czyli pomalowanie bejcą czy lakierem odmienią stare oblicze twoich rzeczy i uczynią z nich niepowtarzalny przedmiot.

Powyższe rozwiązanie wiąże się z ponownym użyciem w myśl zasady 3R, tyle że używającym nie jesteś już Ty, a inne osoby.

Jak stosować zasadę Reuse (Użyj ponownie) w życiu codziennym:

  • nie wyrzucaj zbędnych przedmiotów, ale przekaż potrzebującym lub organizacjom pozarządowym
  • wybieraj produkty w opakowaniach zwrotnych – np. wybieraj napoje w butelkach zwrotnych
  • wymieniaj książki, filmy, płyt, ubrania, itp. z znajomymi, przyjaciółmi, rodziną
  • wykorzystuj jednostronnie zadrukowane kartki do robienia notatek
  • kupuj ubrania w sklepach z używaną odzieżą – zamiast kupować nowe rzeczy, poszukaj ich odpowiedników w second handach lub na portalach typu oddam/kupię/zamienię
  • spróbuj przerobić stare ubrania – dzięki temu uzyskasz niewielkim kosztem coś nowego, oryginalnego
  • ponowne wykorzystuj opakowania – np. słoik po dżemie jako słoik na własne przetwory, puszka po kawie jako pojemnik na bułkę tartą, opakowanie po lodach jako pojemnik na żywność lub drobiazgi, itp
  • korzystaj z bibliotek, antykwariatów, bookcrossingu – znajdziesz tam nawet najnowsze bestsellery
  • przekazuj zbędne książki lokalnym bibliotekom, lub antykwariatom
  • zorganizuj wyprzedaż garażową – pozbędziesz się przedmiotów, które mogą się jeszcze komuś przydać
  • zorientuj się kiedy w twoim miejscu zamieszkania można skorzystać z wystawki
  • kupuj rzeczy na targach staroci
  • upcyklinguj odpady
  • gotując z przykrywką woda się szybciej zagotuje i oszczędzisz energię
  • jeśli jesteś kobietą możesz wypróbować wielorazowy kubeczek menstruacyjny zamiast tamponów
  • kup do domu bambusowe lub metalowe słomki do napojów
  • zrezygnuj z plastikowej gąbki na rzecz naturalnych odpowiedników – np. gąbki z agawy lub konopii
  • zredukuj ilość spalin wydzielanych do atmosfery przesiadając się na rower, elektryczną hulajnogę, lub samochód elektryczny
  • zamiast jednorazowych baterii zainwestuj w tzw. akumulatorki – baterie z możliwością wielokrotnego ładowania – ich stosowanie jest nie tylko tańsze, ale również bardziej ekologiczne

Recycle (Utylizuj/Oddaj do odzysku/Recykluj)

Ostatnia zasada Recycle mówi co należy zrobić w sytuacji, gdy nie można zrezygnować z produktu, a powstałego z niego odpadu nie da się wykorzystać ponownie. Należy go wrzucić do odpowiedniego pojemnika celem ponownego wykorzystania w produkcji.

We wszystkich polskich miastach, osiedlach, domach pojawiły się pojemniki, umożliwiające segregację odpadów. Odzysk surowców z wyrzuconych artykułów jest korzystny zarówno ze względów ekologicznych, jak i ekonomicznych. Pozwala na odciążenie wysypisk śmieci, redukcję emisji CO2 do atmosfery, zmniejszenie zużycia wody. Nie tylko chronisz w ten sposób środowisko, ale też ograniczasz zapotrzebowanie na nowe surowce i materiały, które w przyszłości posłużą do wytworzenia zupełnie nowych przedmiotów.

Aby ułatwić recykling, konieczna jest właściwa segregacja odpadów. Nie każdy papier nadaje się do przetworzenia, więc nie każdy jego rodzaj należy wrzucać do pojemników na selektywną zbiórkę odpadów.

Bez segregacji często nie byłoby to możliwe ze względu na zabrudzenia dyskwalifikujące materiał do dalszego użycia.

Jak stosować zasadę Recycle (Utylizuj/Oddaj do odzysku/Recykluj) w życiu codziennym:

  • kupuj rzeczy, które można wykorzystać ponownie – staraj się wybierać takie, które łatwo poddają się recyklingowi
  • zainwestuj w szary papier toaletowy – pochodzi z recyklingu i jest tańszy
  • zapoznaj się z prawidłową segregacją odpadów: papier i tektura – pojemnik (worek) niebieski, szkło – pojemnik (worek) zielony, tworzywa sztuczne, opakowania wielomateriałowe oraz metale – pojemnik (worek) żółty, odpady biodegradowalne – pojemnik (worek) brązowy
  • zapoznaj się z znakami i oznaczeniami ekologicznymi na opakowaniach
  • opakowania i przedmioty wyrzucaj do odpowiednio oznaczonych pojemników
  • w razie potrzeby oddziel od siebie składniki z poszczególnych surowców – np. kapsel lub korek od butelki
  • pamiętaj o zgnieceniu pudełka lub butelki przed wyrzuceniem
  • przeznacz odpady organiczne na kompost – naturalny nawóz
  • pozostaw niebezpieczne elektroodpady w miejscach do tego przeznaczonych – zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny
  • pamiętaj, że zużyte baterie muszą trafić do konkretnego, przeznaczonego na odpady akumulatoryjne pojemnika
  • zanoś przeterminowane leki do specjalnych pojemników – znajdujących się w aptekach
  • idąc do lasu weź ze sobą worek i pozbieraj śmieci, które tam znajdziesz

źródło: materiały prasowe
Zasada 3R, autorzy, licencja CC BY SA 3.0
Stosowanie zasady 3R – ekonsument.pl

Świadomy konsument – dodatkowe informacje:
cykl życia produktu (Life Cycle Assesment LCA), energooszczędne ogrzewanie, energooszczędne urządzenia, etykiety energetyczne, greenwashing (ekościema, ekomanipulacja, zielone kłamstwo), Less waste, Lifestyles of Health and Sustainability (LOHAS), odpowiedzialna konsumpcja, oszczędzanie prądu, oszczędzanie wody, poradniki ekologiczne, produkty ekologiczne, recykling odpadów, segregacja odpadów, upcykling odpadów, ślad ekologiczny (ecologicla footprint), ślad środowiskowy (environmental footprint), ślad węglowy (carbon footprint), ślad wodny (water footprint), transport ekologiczny, turystyka ekologiczna, Zasada 3R, Zasada 5R, Zasada 8R, Zero waste, znaki i oznaczenia ekologiczne

Firma ekologiczna – dodatkowe informacje:
biologiczny potencjał Ziemi, cykl życia produktu (Life Cycle Assesment LCA), czynniki ESG, degrowth (postwzrost), dekarbonizacja gospodarki, Dow Jones Sustainability Index (DJSI), Dzień długu ekologicznego, efektywność energetyczna, ekologiczna dystrybucja, Europejski Zielony Ład, Fit for 55, ekologiczna wysyłka i dostawa towarów, ekoprojektowanie, gospodarka obiegu zamkniętego (GOZ), greenwashing (ekościema, ekomanipulacja, zielone kłamstwo), Less waste, Lifestyles of Health and Sustainability (LOHAS), neutralność klimatyczna (net-zero), normy środowiskowe z serii ISO 14000 14001 26000, opakowanie ekologiczne (zielone opakowanie) (green packaging, sustainable packaging), polityka społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR), produkty ekologiczne, Ranking Best Global Green Brands, sharing economy, ślad ekologiczny (ecologicla footprint), ślad środowiskowy (environmental footprint), ślad węglowy (carbon footprint), ślad wodny (water footprint), transformacja energetyczna, United Nations Environment Programme (UNEP), Zero Waste, zielona gospodarka (green economy), zielone inwestycje, zielona transformacja, zielone miejsca pracy – zielone kołnierzyki (green collar jobs, green jobs), zielona rewolucja, zielone technologie, zielone trendy, zielone zarządzanie, Zielony Europejski Ład, zielony marketing – green (eco) marketing, zielony wzrost (green growth), znaki i oznaczenia ekologiczne, zrównoważony rozwój

zobacz również:
odnawialne źródła energii
oszczędzanie energii elektrycznej
oszczędzanie wody

Dziękuję, że przeczytałaś/eś powyższe informacje/zestawienie/artykuł do końca. Jeśli cenisz sobie zamieszczane przez portal treści zapraszam do wsparcia serwisu poprzez Patronite.

Chcesz podzielić się ciekawym newsem lub zaproponować temat? Skontaktuj się pisząc maila na adres: informacje@wlaczoszczedzanie.pl

Więcej ciekawych informacji znajdziesz na stronie głównej portalu Włącz oszczędzanie

Wiedza ekologiczna – dodatkowe informacje:
aforyzmy ekologiczne
, biblioteka ekologa, biblioteka młodego ekologa, ekoprognoza, encyklopedia ekologiczna, znaki i oznaczenia ekologiczne, hasła ekologiczne, hasztagi (hashtagi) ekologiczne, kalendarium wydarzeń ekologicznych, kalendarz ekologiczny, klęski i katastrofy ekologiczne, największe katastrofy ekologiczne na świecie, międzynarodowe organizacje ekologiczne, podcasty ekologiczne, poradniki ekologiczne, (nie) tęgie głowy czy też (nie) najtęższe umysły, znaki i oznaczenia ekologiczne

Przewiń do góry
X