fbpx
Recykling odpadów

Recykling odpadów

Recykling odpadów

Recykling czyli zawracać do obiegu, jest to jedna z metod ochrony środowiska naturalnego. Jej celem jest ograniczenie zużycia surowców naturalnych oraz zmniejszenie ilości odpadów.

Zasadą działania recyklingu jest ponowne wykorzystanie tych samych materiałów tzw. surowców wtórnych i odpadów technologicznych, do wytworzenia nowych produktów, z uwzględnieniem jak najmniejszych nakładów na ich przetworzenie. Dzięki temu chronione są surowce naturalne, które służą do ich wytworzenia oraz surowce służące do ich późniejszego przetworzenia.

Przykłady recyklingu surowców wtórnych i odpadów technologicznych:

  • wytworzenie szkła z odzyskanej z surowców wtórnych stłuczki szklanej
  • granulacja zużytych opon, tworzyw sztucznych i wykorzystanie granulatu jako wypełniacza w materiałach budowlanych
  • produkcja papieru z makulatury
  • wykorzystanie butelek PET do produkcji przędzy dywanowej czy polaru

Statystyki recyklingu odpadów

Polska wytwarza znacznie mniej odpadów na mieszkańca niż średnio w UE. W 2014 roku było to 272 kg, natomiast przeciętnie w UE jest to 475 kg. W Polsce poddaje się recyklingowi tylko 4,32% odpadów komunalnych, a w UE średnia to 44%.

Recykling w domu

Ogromna większość śmieci wyprodukowanych w 2015 roku w Polsce, bo aż prawie 82% (8 889 tys. ton) pochodziła z gospodarstw domowych. Dlatego warto pamiętać, że każdy nasz wybór, każda decyzja zakupowa ma wpływ na to, jak szybko i w jakiej ilości produkujemy śmieci, z którymi następnie będziemy musieli się uporać.

Warto na co dzień stosować kilka prostych zasad, które sprawią, że liczba odpadów znacznie zmaleje, a te które powstaną będzie łatwiej unieszkodliwić lub odzyskać.

  • idąc na zakupy zabierzmy ze sobą torbę wielorazowego użytku, zamiast korzystać z reklamówek, które rozkładać się mogą nawet kilkaset lat
  • w sklepie zastanówmy się, czy aby na pewno potrzebny jest nam dany produkt – najlepiej na zakupy przyjść z listą, dzięki czemu nie będziemy marnować zakupionego w nadmiarze jedzenia.
  • warto kupować opakowania zbiorcze, dzięki czemu zmniejszamy liczbę zużytych pudełek czy butelek
  • korzystajmy z artykułów wielokrotnego użytku np. drugie śniadanie pakujmy do plastikowego pojemnika zamiast każdego dnia zużywać kolejne metry papieru czy folii
  • przedmiotom, które na pierwszy rzut oka wydają się niepotrzebne można dać często drugie życie – plastikowa butelka przyda się do podlewania kwiatów, a plastikowe pudełka do przechowywania drobiazgów. Z kolei pomalowany farbami do szkła słoik czy szklana butelka mogą stać się niepowtarzalnym wazonem. Warto w szukanie pomysłów na wykorzystanie materiałów wtórnych zaangażować całą rodzinę, a zwłaszcza dzieci, które mają niemal nieograniczoną wyobraźnię.
  • nie wyrzucajmy ubrań, których nie będziemy nosić, a wciąż są w dobrym stanie. W wielu miejscach możemy spotkać specjalne pojemniki na używaną odzież. W ten sposób pomagamy zarówno środowisku, jak i innym, bardziej potrzebującym ludziom.
  • także książki mogą zyskać drugie życie w bibliotekach, a zabawki w domach dziecka

Recykling PET

PET czyli politereftalan etylenu to surowiec który w latach 50. i 60. stosowany był do wyrobu folii, a od połowy lat 80. wykorzystywany jest głównie do produkcji butelek na napoje. Według danych PETCORE – organizacji monitorującej recykling PET w Europie w 2000 roku do produkcji opakowań wykorzystano aż 1 500 000 mln ton tego tworzywa. Zaledwie 270 000 ton odpadów PET udało się przetworzyć.

Statystyczny Polak wypija około 46 litrów napojów gazowanych rocznie. W kraju, który tak jak Polska, liczy ponad 38 milionów mieszkańców, roczne spożycie napojów gazowanych wynosi prawie 2 miliardy litrów. Większość napojów sprzedawanych jest w plastikowych butelkach. Korzystamy z nich chętnie, bo są zdecydowanie lżejsze niż szklane butelki, w których sprzedawane były napoje przed laty. Zwykle nie zastanawiamy się jednak, czy materiały, z których wykonana jest butelka plastikowa są dla nas szkodliwe i co dzieje się z butelką, gdy już ją opróżnimy i wyrzucimy do kosza.

Plastikowe butelki powstają z tworzyw sztucznych, takich jak: polietylen, polipropylen, czy politereftalan etylenu. Zaś tworzywa sztuczne budowane są z polimerów syntetycznych, uzyskiwanych głównie z ropy naftowej. Główną zaletą tworzyw sztucznych jest to, że skutecznie zastępują inne materiały, jak np.szkło. Nie da się jednak ukryć, że stanowią poważne zagrożenie dla środowiska. Dlatego też, tak istotne jest, by tworzywa sztuczne poddawane były powtórnemu przetworzeniu, czyli recyclingowi.

Materiały poliestrowe najczęściej poddawane są recyklingowi materiałowemu. W przypadku tradycyjnej butelki plastikowej PET proces ten może przebiegać następująco

  • butelki dostarczane są w postaci sprasowanych bel do hali produkcyjnej
  • trafiają do bębna przesiewowego, gdzie następuje oddzielenie zanieczyszczeń mechanicznych
  • butelki segregowane są w zależności od rodzaju polimeru na taśmach transmisyjnych
  • butelki umieszczane są w specjalnym młynie, w którym podlegają rozdrobnieniu na płatki
  • całość trafia do separatora który odsiewa od przemiału etykiety, brud i pył
  • następuje oczyszczanie i osuszanie przemiału
  • czysty i suchy przemiał poddawany jest procesowi regranulacji, w wyniku którego otrzymujemy regranulat PET

Popularne bluzy, które chronią nas przed chłodem, a jednocześnie przepuszczają powietrze, nie powodując pocenia się, to coś, co posiada w szafie większość z nas. Materiał, z którego zostały wytworzone, czyli Polartec, powstał na wzór budowy futra niedźwiedzi polarnych. Futra niedźwiedzi zbudowane są z cienkich rurek, które dają dobrą izolację termiczną i minimalną absorpcję wody. Zainspirowani tą „naturalną technologią” naukowcy stworzyli więc ubranie zawierające rurki o takich samych właściwościach, ale stworzone z włókien poliestrowych. Dokładnie takich samych włókien, jakie osiągnąć można po przemieleniu butelek plastikowych. Jedna bluza polarowa powstaje z około 35 butelek plastikowych.

Z włókna poliestrowego powstają również inne produkty, z którymi mamy kontakt na codzień, na przykład: ubrania narciarskie, plecaki,namioty, a nawet buty.

Najsłynniejszym sposobem na powtórne wykorzystanie plastikowych butelek, jest zbudowana przez pewnego ekologa wyspa, a w zasadzie dwie wyspy. Pierwsza z nich – Spiral Island – powstała z około 250 tysięcy butelek. Brytyjczyk umieścił zużyte butelki w sieci, wzmocnił konstrukcję bambusami, zasypał ją piaskiem, a następnie posadził na niej wiele roślin. Wyspa osiągnęła wymiary 20×18 m i pływała w pobliżu Puerto Aventuras na Karaibach. Po tym, jak w 2005 roku zniszczył ją huragan, Brytyjczyk zbudował kolejną wyspę. Tym razem wyspa nosi wdzięczną nazwę „Wyspa Kobiet” i zbudowana została ze 100 tysięcy butelek. Podobnie jak na wcześniejszej, Richie Sowa wybudował na niej dom. Poza tym wyspa ma plażę i panele słoneczne.

Recykling katalizatorów samochodowych

Reaktor katalityczny, czyli katalizator samochodowy, jest jedną z istotnych części układu wydechowego wszystkich współczesnych pojazdów spalinowych. Celem stosowania katalizatorów jest ograniczenie emisji szkodliwych substancji do atmosfery takich jak tlenki azotu, węglowodory i tlenek węgla.

Coraz bardziej rygorystyczne wymagania dotyczące ekologii sprawiły, że katalizatory stały się powszechne. Okazuje się jednak, że ich konstruowanie wymaga zastosowania metali szlachetnych, takich jak platyna, pallad i rod. Wydobycie i tradycyjne przetwarzanie takich materiałów jest bardzo kosztowne, skomplikowane i wiąże się z emisją szeregu zanieczyszczeń do atmosfery. Uzyskanie zaledwie 1 kilograma platyny to konieczność wydobycia aż 150 ton rudy z głębokości ponad 1000 metrów. Proces recyklingu pozwala na znaczącą redukcję zagrożeń środowiskowych.

Z punktu widzenia branży motoryzacyjnej recykling katalizatorów jest znacznie bardziej pożądaną formą uzyskiwania materiału od tradycyjnego wydobycia i przetwórstwa, które wymagają ogromnych nakładów energii.

Technologicznie, recykling katalizatorów jest zadaniem stosunkowo trudnym. W celu uzyskania satysfakcjonującego efektu niezbędny jest specjalistyczny park maszynowy oraz laboratorium z precyzyjnym wyposażeniem (między innymi spektrometry). Jedynie nowoczesne urządzenia, na które mogą sobie pozwolić tylko firmy z bogatym doświadczeniem i ugruntowaną pozycją na rynku, zapewniają skuteczny recykling.

Recykling zużytego sprzętu chłodniczego

Sprzęt chłodniczy zawiera szkodliwe dla warstwy ozonowej freony i inne substancje o wysokim potencjale tworzenia efektu cieplarnianego tzw. GWP. W związku z czym wymaga przetwarzania w zakładach wyposażonych w instalacje zapobiegające wydostaniu się szkodliwych substancji do środowiska. Zgodnie z szacunkami OIGOŚ 30% zużytego sprzętu chłodniczego trafia do prawidłowego przetwarzania.

Demontaż prowadzony na podwórkach, w garażach, punktach skupu złomu lub zakładach przetwarzania o niskim standardzie technologicznym jest źródłem poważnych zanieczyszczeń. Nieprawidłowe przetworzenie jednej zużytej lodówki jest równoważne emisji CO2 z podróży samochodem osobowym na dystansie 10 tys. km.

Co roku powstaje w Polsce ok. 900 tysięcy zużytych sztuk lodówek, których prawidłowe przetworzenie równa się z niewyemitowaniu do środowiska 1,6 mln t CO2. To tak, jakby 19 mln samochodów, czyli wszystkie zarejestrowane w Polsce, nie jeździły przez miesiąc.

Prawidłowy recykling urządzeń chłodniczych jest zatem prostym sposobem, żeby dokonać redukcji emisji CO2 bez obciążań dla przemysłu i branży górniczej.

Zgodnie z dyrektywą UE Polska i tak musimy prawidłowo przetwarzać chłodnictwo i wdrażać odpowiednie technologie w tym zakresie.

Przewiń do góry
X