Gospodarka obiegu zamkniętego (GOZ)

Gospodarka obiegu zamkniętego (GOZ)

Gospodarka o obiegu zamkniętym (GOZ) lub gospodarka cyrkularna (circular economy) to regeneracyjny system gospodarczy, w którym minimalizuje się zużycie surowców i wielkość odpadów, oraz emisję i utraty energii poprzez tworzenie zamkniętej pętli procesów, w których odpady z jednych procesów są wykorzystywane jako surowce dla innych, co maksymalnie zmniejsza ilość odpadów produkcyjnych.

Gospodarka obiegu zamkniętego (circular economy)

Gospodarka obiegu zamkniętego oparta jest na racjonalnym wykorzystaniu zasobów, zawracaniu materiałów do obiegu i ograniczaniu niekorzystnego wpływu produktów na środowisko.

Czas czytania: 5 minut

Ostatnia aktualizacja: 06.06.2022

Podstawowe informacje

Gospodarka obiegu zamkniętego jest koncepcją zmierzającą do racjonalnego wykorzystania zasobów i ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko wytwarzanych produktów, które (podobnie jak materiały oraz surowce) powinny pozostawać w gospodarce tak długo, jak jest to możliwe. Odpady, jeżeli powstaną, powinny być traktowane jako surowce wtórne, które można poddać recyklingowi i ponownie wykorzystać. Idea GOZ zawiera się w zasadzie 3R(zasada 3U w tłumaczeniu na Polski) – Reduce (unikaj), Reuse (używaj ponownie), Recycle (utylizuj).

Model gospodarki obiegu zamkniętego jest przeciwieństwem dominującej obecnie gospodarki liniowej, bazującej na ciągłym wzroście i powiększającym się zużyciu surowców, oraz wolumenu odpadów.

W gospodarce linearnej cykl życia produktu zawiera się w stwierdzeniu wyprodukuj – użyj – wyrzuć. Co roku na świecie wydobywa się ok. 100 mld t nowych materiałów, z czego tylko 8,6% jest przetwarzane i ponownie wykorzystywane.

W modelu GOZ dąży się do tego, by jak najdłużej utrzymać wartość zasobów (a nie wytworzyć wartość dodaną jak w modelu gospodarki liniowej), optymalizować gospodarkę zasobami (a nie optymalizować przepływy zasobów) i zwiększyć efektywność używania dóbr (a nie efektywność produkcji dóbr).

Realne działania na rzecz zrównoważonej produkcji związanej z gospodarką obiegu zamkniętego są opłacalne również z punktu widzenia wizerunkowego. Rośnie liczba świadomych i odpowiedzialnych konsumentów wyczulonych na to, czy mają do czynienia z greenwashingiem, czy z przemyślanymi, systemowymi działaniami ze strony firm. Kwestia cyrkularności przesunęła się do takich działów jak finanse, rozwój, jakość. I takie podejście musi być komunikowane do konsumenta. Nie jednorazowa akcja, nie zamarkowanie czegoś na opakowaniu, nie billboard mówiący o tym, jak coś jest ekologiczne i oszczędne, ale pokazanie konsumentowi systemowego podejścia firmy do tych zagadnień.

Porównanie gospodarki liniowej z cyrkularną
Porównanie gospodarki liniowej z cyrkularną / Wikipedia / @ Catherine Weetman / CC BY-SA 4.0

Gospodarka obiegu zamkniętego w Unii Europejskiej

Przechodzenie na model GOZ jest oficjalnym celem Unii Europejskiej. Do wdrażania przez firmy rozwiązań gospodarki obiegu zamkniętego skłania m.in. przyjęty przez Komisję Europejską w 2015 roku pakiet odpadowy, dotyczący nowelizacji 6 dyrektywy w zakresie gospodarki odpadami. Zgodnie z priorytetami UE do 2030 roku ma się zwiększyć poziom recyklingu odpadów opakowaniowych do 70%, odpadów komunalnych do 60%, plastiku do 55%, aluminium do 60%.

Koncepcja GOZ niesie wymierne korzyści dla biznesu i całej gospodarki. Według szacunków Komisji Europejskiej powszechne wdrożenie gospodarki cyrkularnej w Europie przełoży się na ok. 2 mln nowych miejsc pracy w UE, 600 mln euro oszczędności dla europejskich przedsiębiorstw i zmniejszenie emisji CO2 od 2 do 4% rocznie.

Gospodarka cyrkularna w Polsce

Resortem koordynującym wdrażanie idei GOZ w Polsce jest Ministerstwo Rozwoju. W dniu 10 września 2019 r. Rada Ministrów podjęła uchwałę w sprawie przyjęcia „Mapy drogowej transformacji w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym„.

Z inicjatywy Ministerstwa Środowiska, resortu współpracującego z MPiT we wdrażaniu GOZ, w 2017 roku powstał program pilotażowy „Gospodarka o obiegu zamkniętym w gminie„, finansowany ze środków Narodowego Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Pilotaż był realizowany do 2020 roku i wzięły w nim udział trzy gminy: Łukowica (woj. małopolskie), Tuczno (woj. zachodniopomorskie) i Wieluń (woj. łódzkie).

Nawet minimalna zmiana 1% oszczędności kosztów materiałów i energii, mogłaby przynieść polskiej gospodarce wzrost PKB o 19,5 mld zł w skali roku.

źródło: materiały prasowe
Circular economy action plan, ec.europe.eu
Gospodarka o obiegu zamkniętym, gov.pl
Gospodarka o obiegu zamkniętym, autorzy, licencja CC BY SA 3.o|
Firmy muszą przykładać coraz większą wagę do gospodarki obiegu zamkniętego

Firma ekologiczna – dodatkowe informacje:
biologiczny potencjał Ziemi, cykl życia produktu (Life Cycle Assesment LCA), czynniki ESG, degrowth (postwzrost), dekarbonizacja gospodarki, Dow Jones Sustainability Index (DJSI), Dzień długu ekologicznego, efektywność energetyczna, ekologiczna dystrybucja, Europejski Zielony Ład, Fit for 55, ekologiczna wysyłka i dostawa towarów, ekoprojektowanie, gospodarka obiegu zamkniętego (GOZ), greenwashing (ekościema, ekomanipulacja, zielone kłamstwo), Less waste, Lifestyles of Health and Sustainability (LOHAS), neutralność klimatyczna (net-zero), normy środowiskowe z serii ISO 14000 14001 26000, opakowanie ekologiczne (zielone opakowanie) (green packaging, sustainable packaging), polityka społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR), produkty ekologiczne, Ranking Best Global Green Brands, sharing economy, ślad ekologiczny (ecologicla footprint), ślad środowiskowy (environmental footprint), ślad węglowy (carbon footprint), ślad wodny (water footprint), transformacja energetyczna, United Nations Environment Programme (UNEP), Zero Waste, zielona gospodarka (green economy), zielone inwestycje, zielona transformacja, zielone miejsca pracy – zielone kołnierzyki (green collar jobs, green jobs), zielona rewolucja, zielone technologie, zielone trendy, zielone zarządzanie, Zielony Europejski Ład, zielony marketing – green (eco) marketing, zielony wzrost (green growth), znaki i oznaczenia ekologiczne, zrównoważony rozwój

zobacz również:
odnawialne źródła energii
oszczędzanie energii elektrycznej
oszczędzanie wody

Dziękuję, że przeczytałaś/eś powyższe informacje/zestawienie/artykuł do końca. Jeśli cenisz sobie zamieszczane przez portal treści zapraszam do wsparcia serwisu poprzez Patronite.

Chcesz podzielić się ciekawym newsem lub zaproponować temat? Skontaktuj się pisząc maila na adres: informacje@wlaczoszczedzanie.pl

Więcej ciekawych informacji znajdziesz na stronie głównej portalu Włącz oszczędzanie

Wiedza ekologiczna – dodatkowe informacje:
aforyzmy ekologiczne
, biblioteka ekologa, biblioteka młodego ekologa, ekoprognoza, encyklopedia ekologiczna, znaki i oznaczenia ekologiczne, hasła ekologiczne, hasztagi (hashtagi) ekologiczne, kalendarium wydarzeń ekologicznych, kalendarz ekologiczny, klęski i katastrofy ekologiczne, największe katastrofy ekologiczne na świecie, międzynarodowe organizacje ekologiczne, podcasty ekologiczne, poradniki ekologiczne, (nie) tęgie głowy czy też (nie) najtęższe umysły, znaki i oznaczenia ekologiczne

Przewiń do góry
X