Fairtrade

Fairtrade

Fairtrade pisany jednym słowem to nazwa systemu certyfikacji i oznaczania produktów Sprawiedliwego Handlu organizacji Fairtrade Labelling Organisations International (FLO International).

Fairtrade

To międzynarodowy znak ekologiczny nadawany przez Fairtrade International (FLO), producentom przestrzegającym standardy Międzynarodowej Organizacji Pracy, czyli tym, którzy spełniają kryteria takie jak: równe traktowanie kobiet i mężczyzn, sprawiedliwe płace, uczciwe ceny za produkty, określone standardy ekologiczne.
Certyfikacja tym znakiem obejmuje m.in takie produkty jak: banany, cukier, herbatę, kakao, kawę, miód, owoce suszone, owoce i warzywa świeże, soki, orzechy/ziarna oleiste, przyprawy, ryż, wino, kwiaty cięte, rośliny ozdobne oraz piłki sportowe.

Uwaga! Fairtrade (pisany razem) określa system certyfikacji produktów będący własnością Fairtrade International. Fair Trade (pisany osobno) jest to pojęcie szersze znaczeniowo od Fairtrade i odnosi się do całego ruchu Sprawiedliwego Handlu, włączając w to poszczególne organizacje oraz systemy certyfikacji organizacji i produktów.

Czas czytania: 6 minut

Ostatnia aktualizacja: 11.05.2022

Podstawowe informacje

Fairtrade to najstarszy i najbardziej rozpoznawalny certyfikat Sprawiedliwego Handlu. Umieszczony jest na produktach generujących ok. 80% wartości sprzedaży certyfikowanych produktów Sprawiedliwego Handlu na świecie i pomimo powstawania innych systemów certyfikacji, w dalszym ciągu odgrywa on główną rolę. System ten, obok systemu Światowej Organizacji Sprawiedliwego Handlu (WFTO), wspierany jest przez sieć wolontariuszy, działających w obszarze rzecznictwa oraz podnoszenia świadomości społecznej i konsumenckiej.

Fairtrade
Fairtrade

Pierwszy certyfikat produktowy Sprawiedliwego Handlu dla kawy został opracowany i wdrożony w 1988 roku przez fundację Max Havelaar. Na przełomie lat 80. i 90. inicjatywa certyfikacji produktów oparta o metodologię fundacji znalazła naśladowców w kilku innych krajach europejskich i w Ameryce Północnej. Została też rozszerzona na inne produkty.

W 1997 roku krajowe organizacje certyfikujące według metody Max Havelaar zjednoczyły się, tworząc Fairtrade Labelling Organizations (FLO), a później Fairtrade International (FI). FLO ujednoliciła standardy dla wszystkich organizacji członkowskich, a w 2003 roku wprowadziła jednolity znak certyfikacyjny Fairtrade.

Standardy Fairtrade International dotyczą głównie produktów spożywczych, ale też bawełny, piłek sportowych, kwiatów, złota, drewna. Mają dwie wersje: dla drobnych producentów oraz dla dużych plantacji korzystających z pracy najemnej przy uprawie bananów, kwiatów, herbaty, owoców i warzyw.

W roku 2004 Fairtrade International rozdzieliła się na dwie niezależne organizacje: Fairtrade International, która określa standardy certyfikatu, zapewnia wsparcie producentom i promuje certyfikowane produkty, oraz FLOCERT, która kontroluje przestrzeganie kryteriów i przyznaje prawo umieszczania znaku certyfikującego Fairtrade na opakowaniach.

Od 2005 roku wprowadzono specyficzne standardy “produkcji kontraktowej” pozwalające małym, niezorganizowanym producentom uzyskać dostęp do certyfikacji Fairtrade poprzez dołączenie do organizacji pośredniczących (eksportera, przetwórcy, organizacji pozarządowej) w celu wprowadzenia swoich produktów na rynek. Zastosowanie tych standardów jest jednak ograniczone do 3 krajów i 4 produktów.

W 2014 roku Fairtrade International otworzyło swój system na nowy model biznesowy: Fairtrade Sourcing Programs (FSP) dla bawełny, kakao i cukru. Umożliwia on odejście od polityki „wszystko co możliwe” (all that can be) i stosowanie „certyfikatu dla składników” (ingredient label) na produktach wieloskładnikowych, które zawierają tylko jeden składnik z certyfikatem Fairtrade. Modyfikuje to dotychczasową zasadę, że w produktach złożonych wszystkie składniki, dla których istnieją kryteria certyfikacji Fairtrade, muszą taki certyfikat posiadać.

Obecnie w przypadku kakao i cukru firmy mogą umieszczać certyfikat FSP na opakowaniu pod warunkiem, że 100% podstawowego składnika produktu nabyto na zasadach Sprawiedliwego Handlu. Inne składniki nie muszą być certyfikowane. W przypadku bawełny certyfikat FSP można umieszczać na metce tylko wtedy, gdy ilość zakupionej bawełny Fairtrade stanowi 100% ekwiwalentu danej linii produktowej lub kolekcji.

Kryteria przyznawania znaku Fairtrade

Żeby produkt uzyskał certyfikat Fairtrade musi zostać wyprodukowany (zgodnie z zachowaniem odpowiednich zasad) przez organizacje w skład której wchodzą:

  • producent – najczęściej spółdzielnia produkcyjna bądź przedsiębiorstwo głównie w krajach rozwijających się
  • nabywca (partner producentów w krajach rozwiniętych) – głównie przedsiębiorstwa bądź stowarzyszenia)

Organizacje muszą spełniać następujące kryteria:

  • bezpośredni handel – produkt jest kupowany przez dystrybutorów należących do systemu Fairtrade (zrzeszonych w krajowych bądź międzynarodowych ich strukturach) bezpośrednio od producenta
  • uczciwa cena – produkt jest kupowany za cenę minimalną Fairtrade lub wyższą, jeśli ceny rynkowe są od niej wyższe
  • długoterminowe zobowiązania – nabywca powinien nawiązywać długoterminową relację handlową z producentem
  • dostęp do kredytu – producenci mogą żądać od nabywców kredytu lub przedpłaty do wysokości 60% ceny zakupu
  • demokratyczna i transparentna organizacja – producenci muszą założyć demokratycznie i transparentnie zarządzane spółdzielnie, lub pozwalają pracownikom organizować się i wspólnie negocjować z pracodawcą
  • ochrona środowiska – uprawy prowadzone są w sposób zrównoważony i z poszanowaniem środowiska. Jeśli produkty mają również certyfikat ekologiczny, płacone są dodatkowe bonusy.
  • rozwój lokalnych społeczności – do gwarantowanej Ceny Minimalnej Fairtrade, producentom wypłacana jest premia na cele społeczne
  • opłacenie opłat udziału w systemie przez jego członków – zarówno producentów jak i nabywców

Proces certyfikacji realizuje FLOCERT czyli firma certyfikacyjna, której właścicielem jest FLO International. Handel hurtowy i detaliczny (po sprzedaży produktu przez nabywcę) na rynkach sprzedaży nie jest kontrolowany przez FLO.

Składnik w bilansie masy Fairtrade może być w trakcie przetwarzania wymieszany ze składnikiem bez certyfikatu Fairtrade, przy czym łączna użyta ilość składnika w bilansie masy winna być równa ilości pozyskanej na zasadach Fairtrade.

zobacz również:
Certyfikacja i oznaczenia produktów sprawiedliwego handlu
Fair Trade Polska
Fundacja Kupuj Odpowiedzialnie
Polskie Stowarzyszenie Sprawiedliwego Handlu
Produkty sprawiedliwego handlu – systemy certyfikacji: FairtradeNaturland FairFair for Life lub EcoCert Fair Trade
Sprawiedliwy handel
World Fair Trade Organization
Zasady używania znaków Fairtrade Sourced Ingredient

Darmowe materiały do pobrania

W przygotowaniu:
Zestawienie znaków ekologicznych

źródło: materiały prasowe
Fairtrade, autorzy, licencja CC BY-SA Deed 3.0
Fair Trade Polska
FLOCERT, autorzy, licencja CC BY-SA Deed 3.0
Polskie Stowarzyszenie Sprawiedliwego Handlu

Znaki i oznaczenia ekologiczne – dodatkowe informacje:
Bezpieczny dla ozonu – pozbawiony FCKW, Buy Smart+, certyfikaty produktów sprawiedliwego handlu, certyfikaty ekoturystyki, Demeter, Do ponownego wykorzystania (możliwość ponownego wykorzystania), EKO ITB, EMAS, Energy star, EU Ecolabel zwany też Stokrotką lub Margerytką, Euroliść (Euroleaf), Fairtrade, Fair Trade Federation, Forest Stewardship Council (FSC), Nadaje się do recyklingu (Pętla Mobiusa), Opakowanie biodegradowalne, oznaczenia ekologiczne na kosmetykach, środkach do prania i czystości, oznaczenia ekologiczne na materiałach informacyjnych, oznaczenia ekologiczne na wyrobach z drewna, oznaczenia ekologiczne na ubraniach i tekstyliach, oznaczenia produktów ekologicznych, oznaczenia żywności ekologicznej, oznaczenie obowiązkowe CE, oznaczenia opakowań ekologicznych, oznaczenie opakowań ze względu na skład chemiczny, PEFC, Rainforest Alliance Certified, SmartWood, Sprawiedliwy handel, Zielony Punkt, znaki ekologiczne na ubraniach i tekstyliach

Dziękuję, że przeczytałaś/eś powyższe informacje/zestawienie/artykuł do końca. Jeśli cenisz sobie zamieszczane przez portal treści zapraszam do wsparcia serwisu poprzez Patronite.

Chcesz podzielić się ciekawym newsem lub zaproponować temat? Skontaktuj się pisząc maila na adres: informacje@wlaczoszczedzanie.pl

Więcej ciekawych informacji znajdziesz na stronie głównej portalu Włącz oszczędzanie

Przydatna wiedza ekologiczna

Przewiń do góry
X