fbpx

Zanieczyszczenie powietrza

Zanieczyszczenie powietrza

Zanieczyszczenie powietrza

Zanieczyszczenie powietrza atmosferycznego

Powietrze to mieszanina jednorodnych gazów wchodzących w skład atmosfery. Należą do nich azot, tlen, argon, neon, metan, para wodna, dwutlenek węgla i tlenki azotu. Oprócz gazów w powietrzu znajdują się pyły i mikroorganizmy.

Składnikami zanieczyszczającymi powietrze są drobne cząsteczki ciał stałych, takie jak pyły i sadza, drobne kropelki cieczy oraz gazy. Część z nich pod wpływem światła lub pary wodnej ulega przemianom na nowe, bardziej szkodliwe substancje.

Szkodliwe substancje zawarte w zanieczyszczonym powietrzu

Charakterystyczny ciemny dym z komina domu jednorodzinnego o drażniącym zapachu może świadczyć, że w piecu są spalane: plastik, folie, gumy, stare meble z lakierem, klejem, farbą, zużyte obuwie czy odzież. Wydostające się z dymu substancje są bardzo szkodliwe dla zdrowia, a dioksyny to jedne z najbardziej toksycznych substancji na świecie. Stężenie toksyn w dymie z domowych kominów przekracza 1000 razy dopuszczalną normę dla spalarni śmieci.

Koszty związane z zanieczyszczonym powietrzem w Polsce

Zgodnie z raportem Komisji Europejskiej szacuje się, że koszty zewnętrzne związane ze zdrowiem wynikające z zanieczyszczenia powietrza w Polsce przekraczają 26 miliardów euro rocznie. Koszty te obejmują nie tylko wartość wewnętrzną prowadzenia w pełni zdrowego życia, ale także koszty bezpośrednie poniesione przez gospodarkę.

Bezpośrednie koszty ekonomiczne obejmują 19 mln utraconych dni roboczych co roku w wyniku chorób związanych z zanieczyszczeniem powietrza, przy czym powiązane koszty ponoszone przez pracowników wynoszą 1,5 mld euro rocznie, koszty opieki zdrowotnej przekraczają 88 mln euro rocznie, a koszty poniesione w rolnictwie (straty upraw) wynoszą 272 mln euro rocznie.

Wszystkie dane opierają się na ocenie skutków na potrzeby zintegrowanego pakietu Komisji Europejskiej w sprawie czystego powietrza (na 2013 rok).

Pył zawieszony PM10

Pył (PM z ang. Particulate matter) jest zanieczyszczeniem powietrza składającym się z mieszaniny cząstek stałych i ciekłych , zawieszonych w powietrzu, będących mieszaniną substancji organicznych nieorganicznych.

Pochodzenie pyłów

  • naturalne- nieorganiczne powstają w wyniku takich zjawisk przyrody, jak wietrzenie skał, wybuchy wulkanów
  • pierwotne- emitowane bezpośrednio ze źródeł, powstają głównie podczas spalania, mogą składać się z kurzu, małych płatków sadzy, pyłku kwiatowego itp.
  • wtórne- powstają w wyniku przemian chemicznych w atmosferze prekursorów pyłu: dwutlenku siarki (SO2), tlenków azotu (Nox), lotnych związków organicznych (LZO), amoniaku (NH3)

Przyczyny przekroczeń stężeń pyłów

  • emisja pochodząca od komunikacji
  • emisja powierzchniowa z indywidualnego ogrzewania budynków ze źródeł rozproszonych
  • prace remontowe
  • aerozole wtórne pochodzące od emisji pierwotnej zanieczyszczeń gazowych
  • unos pyłu
  • wtórny unos pyłu
  • napływ zanieczyszczeń spoza terenu województwa, kraju
  • naturalne źródła emisji lub zjawiska
  • warunki meteo

Wpływ pyłu na zdrowie ludzi

Pyły stanowią poważny czynnik chorobotwórczy dla organizmu ludzkiego. Osiadają na ściankach pęcherzyków płucnych, utrudniając wymianę gazową, powodują podrażnienie naskórka i śluzówki, zapalenie górnych dróg oddechowych oraz wywołują choroby alergiczne, astmę, nowotwory płuc, gardła i krtani. Nie istnieje próg stężenia, poniżej którego negatywne skutki wynikające z oddziaływania pyłów na zdrowie ludzi nie występują.

Dopuszczalne poziomy pyłu PM10 w powietrzu i dopuszczalne częstości przekraczania tych poziomów

  • stężenie średnioroczne – 40 μg/m3
  • stężenie 24-godzinne – 50 μg/m3
  • dopuszczalna częstość przekraczania stężenia 24-godzinnego w roku – 35 razy

Uwaga! Wartość progowa informowania społeczeństwa o ryzyku wystąpienia przekroczenia poziomu alarmowego pyłu PM10 dla okresu uśrednienia 24- godz. wynosi 200 μg/m3

Grupy ludności najbardziej narażone na drażniące działanie pyłu zawieszonego

  • osoby cierpiące z powodu przewlekłych chorób układu oddechowego (zwłaszcza astmy oskrzelowej)
  • osoby z niewydolnością układu krążenia , w szczególności dzieci o osoby starsze
  • osoby wykonujące znaczny wysiłek fizyczny na wolnym powietrzu (np. ciężka praca fizyczna, intensywny trening sportowy)

Środki ostrożności, które powinny być podjęte przez najbardziej narażone grupy ludności

  • unikanie długotrwałego przebywania na otwartej przestrzeni, w szczególności połączonego ze znacznym wysiłkiem fizycznym, zwłaszcza w pobliżu ulic o dużym nasileniu ruchu
  • unikanie wychodzenia z domów, szczególnie przez osoby z niewydolnością układu krążenia i przewlekłymi chorobami układu oddechowego, wrażliwe na zanieczyszczenia
  • ograniczenie korzystania z pojazdów samochodowych w celu zmniejszenia zawartości dwutlenku węgla w powietrzu
  • rezygnacja ze spacerów z dziećmi
  • ograniczenie spalania paliw o niskiej jakości, takich jak miały węglowe oraz stosowanie do celów grzewczych gazu (w przypadku posiadania odpowiedniego pieca), bądź grzejników elektrycznych

Jak się chronić przed smogiem i zanieczyszczony powietrzem

Benzo(a)piren

Benzo(a)piren jest związkiem bardzo rakotwórczym, który zalicza się do wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych. Światowa Organizacja Zdrowia uznaje go za jeden z głównych kancerogenów.

Związek ma działanie silnie podrażniające, powoduje przewlekłe, długo utrzymujące się i nawracające zapalenie błony śluzowej. Długotrwały proces zapalny natomiast może powodować rozwój nowotworu. Wyniki wieloletnich badań w Krakowie pokazują, że ze względu na narażenie wysokimi stężeniami BaP dzieci w stolicy Małopolski rodzą się z mniejszym obwodem głowy, mają mniejszą wagę urodzeniową, a w wieku późniejszym wykazują mniejszą odporność organizmu na choroby oraz obniżony iloraz inteligencji w skali IQ.

Dyrektywa unijna z 2004 roku określa, że stężenie BaP nie powinno przekraczać 1 nanograma na metr sześcienny. W Polsce normy te są notorycznie przekraczane.

Najbardziej rakotwórczym polskim miastem jest według danych Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska Ruda Śląska (woj. dolnośląskie), gdzie zanotowano rekordową wartość stężenia BaP 17 ng/m³. Kolejni rekordziści pod względem zanieczyszczenia rakotwórczym BaP to Opoczno – 15 ng/m³, Nowy Targ – 15 ng/m³, Rybnik – 12 ng/m³, Sucha Beskidzka – 11 ng/m³, Proszowice – 10,0 ng/m³, Nowy Sącz – 10,0 ng/m³, Tomaszów Mazowiecki – 9,8 ng/m³, Godów – 9,6 ng/m³, Zakopane – 9,1 ng/m³, Brzeziny – 9,1 ng/m³, Miechów – 9,0 ng/m³, Zabrze – 8,7 ng/m³, Rabka-Zdrój – 8,1 ng/m³ (uzdrowisko) i Otwock – 8,0 ng/m³. W Krakowie stężenie BaP wynosi ok. 7 ng/m³.

Jeśli chodzi o województwa, to najgorzej jest w województwie małopolskim, gdzie średnie roczne stężenie BAP wynosi w miastach 7,47 ng/m³.

Benzo(a)piren w 80% powstaje podczas spalania w domach złej jakości węgla, odpadów węglowych i śmieci .

Ozon

Ozon O3 powstający blisko powierzchni ziemi jest gazem szkodliwym dla organizmów żywych. Niewielkie ilości ozonu powstają w warstwie przyziemnej w sposób naturalny, między innymi podczas wyładowań atmosferycznych.

Ozon jest zanieczyszczeniem wtórnym, powstającym w większych stężeniach przy sprzyjających warunkach meteorologicznych, związanych głównie z natężeniem promieniowania słonecznego i temperaturą powietrza, w atmosferze zawierającej tzw. prekursory ozonu.

Najczęściej występuje od lipca do września. Wzrost stężeń ozonu obserwuje się reguły na dużych obszarach, również pozamiejskich. Maksymalne stężenie występuje przeważnie w godzinach popołudniowych.

Zbyt wysokie stężenie ozonu przyziemnego w sektorze letnim, obok problemów z pyłem zawieszonym, należy do najpoważniejszych problemów zanieczyszczenia powietrza zarówno w Polsce, Europie, jak i na świecie.


Kalkulator spalania niebezpiecznych odpadów – wybierz przedmiot do spalania i wrzuć do pieca – zobacz ilość niebezpiecznych substancji emitowanych do atmosfery.


Przydatne informacje

Ekoprognoza czyli prognoza zanieczyszczenia powietrza w Polsce i na świecie

Ekoprognoza
Aktualna prognoza pogody na całym świecie. Interaktywne mapy zagrożeń podtopieniami terenów nadmorskich w związku ze zmianami klimatu. Prognoza zanieczyszczenia powietrza, wody, gleby, środowiska dla Polski, Europy i Świata. Alarmy smogowe, wyniki on-line pomiarów jakości powietrza dla polskich miast i województw.


Podstawowe informacje na temat smogu

Podstawowe informacje na temat smogu
Smog to nienaturalne zjawisko atmosferyczne, które polega na współwystępowaniu zanieczyszczeń powietrza, najczęściej spowodowanych działaniem ludzi, oraz innych niekorzystnych zjawisk atmosferycznych np. dużej wilgotności powietrza, wyżowej, bezwietrznej pogody.


Wpływ zanieczyszczonego powietrza na zdrowie kobiet w ciąży, dzieci i dorosłego człowieka

Wpływ zanieczyszczonego powietrza na zdrowie kobiet w ciąży, dzieci i dorosłego człowieka
Zanieczyszczone powietrza wpływa na zdrowie człowieka powodując wiele dolegliwości układu oddechowego i krwionośnego. Szkodliwe substancje drażnią śluzówkę nosa, jamę ustną, krtań, oskrzela, płuca i w ten sposób może dojść do uszkodzenia tych narządów.


Jak się chronić przed smogiem i zanieczyszczony powietrzem

Jak się chronić przed smogiem i zanieczyszczonym powietrzem
Zagrożone zanieczyszczonym powietrzem są szczególnie dzieci, osoby o obniżonej odporności, przewlekle chore, oraz w podeszłym wieku. Zobacz 14 sprawdzonych sposobów na to jak chronić siebie i dziecko przed smogiem.


Rośliny w walce ze smogiem i zanieczyszczonym powietrzem

Wpływ terenów zielonych w mieści na zdrowie, samopoczucie i funkcjonowanie jego mieszkańców
Rośliny w mieście pomagają walczyć ze smogiem, zanieczyszczonym powietrzem, hałasem i zjawiskiem zwanym miejską wyspą ciepła. Zatrzymują wodę, zwiększają retencję, zapobiegają przesuszaniu gleby. Wprowadzają poczucie spokoju, wytchnienia, redukują stres.


Rośliny doniczkowe oczyszczające powietrze w domu

Rośliny doniczkowe oczyszczające powietrze w domu
Rośliny w wyniku fotosyntezy pobierają z powietrza dwutlenek węgla, oddając życiodajny tlen. Neutralizują dwutlenek siarki i metale ciężkie. Wychwytują cząsteczki pyłów i sadzy oraz substancje gazowe z powietrza. Zobacz listę roślin doniczkowych które najskuteczniej oczyszczają powietrze w domu.


Ozon i ozonosfera

Ozon i ozonosfera
Ozon to alotropowa odmiana tlenu występująca w postaci trójatomowych cząsteczek O3.
Warstwa ozonowa znajduje się w stratosferze na wysokości 10-50 km tworząc warstwę zwaną ozonosferą. Jest to warstwa tak cienka, że gdyby ją ścisnąć to miałaby grubość około 3 mm.


Co oznacza pojęcie transportu

Podstawowe informacje na temat transportu
Transport to w prostych słowach przemieszczanie ludzi, ładunków w przestrzeni przy wykorzystaniu odpowiednich środków transportu. Transport należy do sektorów gospodarki o najbardziej szkodliwym wpływie na środowisko naturalne i zdrowie.


Odnawialne Źródła Energii

Odnawialne źródła energii
Odnawialne źródła energii (OZE) to źródła energii, których wykorzystywanie nie wiąże się z długotrwałym ich deficytem, ponieważ zasób tych źródeł odnawia się w krótkim czasie. Źródłami takimi są wiatr, promieniowanie słoneczne, opady, pływy morskie, fale morskie i geotermia.

Przewiń do góry
X