fbpx

Drzewa i lasy

Drzewa i lasy

Drzewa rządzą naszym światem

Drzewa rządzą klimatem Ziemi i naszym życiem. Ograniczają smog, obniżają temperaturę w miastach w czasie upałów, a nawet zmniejszają zużycie energii. Dzięki drzewom mamy czym oddychać.

Jednym z pierwszych drzew był Archaeopteris, który wyewoluował około 370 milionów lat temu. W miarę jego rozprzestrzeniania na Ziemi pojawiły się spore ilości tlenu, co pomogło w kolonizacji planety innym organizmom.

W karbonie, dzięki ciepłemu i wilgotnemu klimatowi zaczęły rozwijać się gęste lasy złożone z Lepidodendronów, a u schyłku okresu pojawiły się pierwsze nagonasienne.

W okresie trwania ery mezozoiku, podczas drastycznych zmian klimatycznych, najlepiej dostosowały się drzewa iglaste i miłorzęby.

Pierwsze drzewa okrytonasienne wyewoluowały w okresie kredy. W trzeciorzędzie drzewa skolonizowały niemal wszystkie lądy, pojawiły się dęby, brzozy, cedry, klony, lipy. W okresie zlodowaceń na terenie dzisiejszej Europy wymarło wiele gatunków drzew, przez co nasza flora jest uboższa niż np. amerykańska, której pomogły uwarunkowania topograficzne.

Lasy są naszą przyszłością!

Drzewa i ich niezwykłe właściwości

  • 1 zdrowe 10 metrowe drzewo produkuje średnio 118 kilogramów tlenu rocznie – człowiek zużywa go natomiast 176 kg
  • 2 drzewa średniej wielkości zaspokajają potrzeby jednej osoby
  • 1 sześćdziesięcioletnia sosna wytwarza tyle tlenu ile zużywają 3 osoby
  • 1 hektar lasu zaspokaja potrzeby 45 osób

Najwyższe drzewa na świcie

  • Eukaliptus królewski (Eucalyptus regnans) – zachowały się doniesienia z XIX wieku o drzewach osiągających 132,6 m i 114,3 m wysokości. Współcześnie najwyższym drzewem tego gatunku jest Centurion rosnący na Tasmanii osiągający 99,6 m
  • Sekwoja wiecznie zielona (Sequoia sempervirens) – 115,6 m, Park Narodowy Redwood, Kalifornia, USA
  • Daglezja zielona (Pseudotsuga menziesii) – 99,4 m, hrabstwo Coos, Oregon, USA
  • Świerk sitkajski (Picea sitchensis) – 96,7 m, Park stanowy Prairie Creek Redwoods, Kalifornia, USA
  • Mamutowiec olbrzymi (Sequoiadendron giganteum) – 94,9 m, Redwood Mountain Grove, Park Narodowy Kings Canyon, Kalifornia, USA

Najwyższe drzewa w Polsce

  • Jodła pospolita (Abies alba) – prawie 60 m, rezerwat przyrody Komorzno w województwie opolskim
  • Świerk pospolity (Picea abies) – 51 m, Puszcza Białowieska

Najstarsze drzewa na świecie

  • Świerk w Dalarna – ok 9 550 lat, na wysokości 910 m n.p.m. w Fulufjället w prowincji Dalarna (Szwecja)
  • Methuselah sosna długowieczna (Pinus longaeva D.K. Bailey) – ok 4 500 lat, rośnie w Górach Białych w Kalifornii
  • Poszczególne okazy drzew rozprzestrzeniających się wegetatywnie (np. topola osikowa) mogą żyć nieprzerwanie od nawet miliona lat tworząc dziesiątki tysięcy pni na powierzchni dziesiątków ha

Najstarsze drzewa w Polsce

  • Cis Henrykowski – ok 1 290 lat
  • Dąb Chrobry – ok 760 lat
  • Dąb Bartek – ok 680 lat

Co nam dają drzewa i lasy?

Drzewa obniżają temperaturę powietrza

Każda część drzewa, od korzeni, aż po liście, przyczynia się do kontroli klimatu. Liście obniżają temperaturę powietrza za pomocą procesu parowania terenowego, zwanego ewapotranspiracją, który jest połączeniem zachodzących jednocześnie: ewaporacji (parowania z gruntu) i transpiracji (parowania z komórek roślinnych). Procesy te polegają na uwalnianiu wilgoci (pary wodnej) do powietrza.

Transpiracja to natomiast parowanie z roślin. Woda, która wsiąknie w glebę, przedostaje się do korzeni drzewa, a później paruje z liści. Z dużego dębu w ciągu roku może wyparować do atmosfery ok. 152 tys. litrów wody, co ma znaczący wpływ na temperaturę powietrza.

Drzewa redukują zużycie energii

Drzewa obniżają temperaturę powietrza, co pomaga zredukować zużycie energii w domu, czy biurze. Cień który rzucają odpowiednio posadzone, liściaste drzewa, pozwala też ochłodzić budynki podczas ciepłych miesięcy. Ponadto drzewa chronią przed zimnym wiatrem.

Naukowcy udowodnili, że posadzenie jednego drzewa od strony południowej, a drugiego od strony zachodniej domu umożliwia zmniejszenie zużycia energii. Roczne koszty klimatyzacji mogą być obniżone o ok. 8-18%, a roczne koszty ogrzewania mogą spaść o ok. 2-8%.

Drzewa minimalizują efektu miejskich wysp ciepła

Przy odpowiednim rozplanowaniu sadzenia drzew można zminimalizować efekt tzw. miejskiej wyspy ciepła. Jest to zjawisko, które dotyka tereny zurbanizowane, zwłaszcza miasta.

Miasta, ze względu na swoją strukturę, mają większą pojemność cieplną, a także wolniej wypromieniowują ciepło. Tereny gęsto zabudowane produkują, a także zatrzymują ciepło, przez co temperatura w dużych miastach może być nawet o kilkanaście stopni wyższa niż na przedmieściach.

Zjawisko tzw. miejskiej wyspy ciepła jest związane z charakterystycznymi zmianami środowiska obszarów miejskich.

Miejskie wyspy ciepła powstają na skutek wzrostu temperatury powietrza, w wyniku zwiększenia udziału absorbujących gorąco nawierzchni dróg i budynków (betonu i asfaltu), zmniejszania terenów zieleni i liczby drzew, a także zmian hydrologicznych.

W wyniku tych przekształceń następuje redukcja parowania służącego do ochłodzenia środowiska miejskiego. Tereny o podwyższonej temperaturze charakteryzują się również dużą koncentracją zanieczyszczeń powietrza.

Zjawisko miejskiej wyspy ciepła jest najbardziej intensywne w nocy, ponieważ nagrzane przez cały dzień miasto powoli oddaje ciepło do atmosfery.

Lasy pomagają walczyć ze zmianami klimatu i globalnym ociepleniem

Drzewa pomagają walczyć z globalnym ociepleniem. Dzieje się tak między innymi ze względu na ewapotranspirację, która przyczynia się do ochładzania powietrza na naszej planecie.

Rośliny czerpiąc wodę z gleby, wyparowują ją do atmosfery, przez co tworzą się niskie chmury. Promieniowanie słoneczne w znacznej mierze jest przez nie odbijane, co sprawia, że nie dociera do powierzchni Ziemi.

Liście drzew oczyszczają powietrze

Liście drzew filtrują także cząstki zawieszone w powietrzu np. kurz, ozon, tlenek węgla i inne zanieczyszczenia. Za pomocą procesu fotosyntezy drzewa usuwają z atmosfery dwutlenek węgla (gaz cieplarniany) i wydzielają tlen. Dwutlenek węgla jest przez nie magazynowany. Drzewa w ciągu roku mogą zatrzymać go od 16 do 360 kg. A dzięki absorpcji gazu, rośliny także ochładzają powietrze.

Drzewa są sprzymierzeńcy w walce ze smogiem

W dużych miastach drzewa odgrywają bardzo ważną rolę w walce ze smogiem. Istnieją takie gatunki drzew zarówno liściastych jak i iglastych, których sadzenie jest zalecane, żeby ograniczyć zanieczyszczenie powietrza.

Na liście drzew liściastych, które pomagają w walce o czyste powietrze znalazły się m.in. wiąz pospolity, jesion wyniosły, klon zwyczajny, a także lipa drobnolistna oraz szerokolistna. Listę drzew iglastych odpornych na zanieczyszczenie powietrza otwiera świerk serbski i świerk kłujący (z Ameryki Północnej).

Gatunki iglaste pomagają walczyć ze smogiem nawet zimą, ponieważ nie tracą igieł, czyli swoich liści. Są one również skuteczne w wyłapywaniu różnego rodzaju zanieczyszczeń ze względu na to, że ich igły są często pokryte grubą warstwą wosku. Dzięki temu wszelkie cząstki pyłów z łatwością się do nich przyklejają.

Walcząc z zanieczyszczeniem powietrza w miastach należy zatem odpowiednio skomponować zieleń miejską, uwzględniając w niej zarówno gatunki liściaste, jak i iglaste.

Drzewa zapobiegają erozji, oczyszczają wodę i glebę

Drzewa zapobiegają erozji gleby i osunięciom ziemi. W miejscach, w których rosną, tworzą pod ziemią system korzeni, który wiąże glebę i ją scala. Pozwala to zapobiegać erozji wodnej oraz wiatrowej. Dzięki temu m.in. deszcz nie wypłukuje materiału z gleby z taką łatwością. Nie jest on również tak szybko wywiewany jak z terenów, na których nie ma roślinności.

Drzewa poprawiają też jakość wody, działając jak filtr np. dla pestycydów. W ich korzeniach znajdują się bakterie wiążące azot, dzięki czemu jest on usuwany z wody. Drzewa zapobiegają także zasoleniu gleby.

Przydatne informacje

Ogród naturalny - ekologiczny

Ogród naturalny – ekologiczny
Podstawą naturalnego ogrodu jest odpowiednie skomponowanie jego elementów, tak żeby stał się częścią większego, naturalnego ekosystemu. Głównym celem ogrodu ekologicznego jest uzyskiwanie zdrowej żywności, nieskażonej szkodliwymi związkami.

Przewiń do góry
X