Carsharing czyli alternatywa dla posiadania samochodu
Flickr / @ mariordo59 / CC BY SA 2.0

Carsharing czyli alternatywa dla posiadania samochodu

Carsharing (car sharing, car-sharing) to zorganizowane, współdzielone użytkowanie samochodów osobowych. Samochody udostępniane są za opłatą przez operatorów floty pojazdów, przedsiębiorstwa, agencje, firmy prywatne, instytucje, lub grupy osób fizycznych. Użytkownicy systemu carsharing mają dostęp do samochodu, bez konieczności jego posiadania, opłat za naprawę, ubezpieczenie, czy sprzątanie samochodu. W niektórych miastach mogą korzystać ze specjalnie wydzielonych miejsc parkingowych, wjeżdżać na ulice z ograniczonym ruchem, oraz poruszać się buspasami. Carsharing stanowi uzupełnienie dostępnej komunikacji zbiorowej.

Carsharing może być postrzegany jako zorganizowane krótkoterminowe wypożyczenie samochodu

Carsharing jest jednym z rozwiązań na odciążenie środowiskowe, jak i natężenia ruchu w centrach dużych miast. Wymiana samochodów prywatnych na dostępne w usłudze zmniejsza zapotrzebowanie na miejsca parkingowe.

Możliwość wypożyczenia auta za niewielkie pieniądze, bez konieczności martwienia się o parkowanie, tankowanie, ubezpieczenie i inne bolączki związane z posiadaniem samochodu, jest dla wielu osób prostym i idealnym rozwiązaniem.

W obszarach o mniejszej gęstości zaludnienia carsharing jest trudniejszy do wprowadzenia ze względu na małą ilość alternatywnych do samochodu środków transportu i potencjalnie większy dystans, który użytkownicy pokonują.

Carsharing wpisuje się w trend, który się rozwija w wielu dziedzinach życia – używać zamiast posiadać

Pozytywne strony systemu carsharing

  • stosowanie tego systemu zwiększa intensywność wykorzystania pojazdów w ciągu doby, co prowadzi do zahamowania wzrostu liczby samochodów rejestrowanych prywatnie
  • statystyki wskazują że jeden pojazd typu carsharing zastępuje do 15 samochodów prywatnych
  • system carsharing pozwala zmniejszyć korki i odzyskać dla pieszych chodniki często zastawione przez samochody
  • ponad 25% użytkowników systemu carsharing rezygnuje z zakupu auta i jeździ o 44% mniej niż przeciętni kierowcy
  • korzystanie z systemu carsharing może być tańsze niż posiadanie własnego pojazd w przypadku gdy nie robi się przebiegu większego niż 10 tys. kilometrów rocznie
  • mniej samochodów na drogach to mniejsze zużycie paliwa, a mniejsze zużycie paliwa to mniej spalin i CO2 w powietrzu
  • mniej samochodów parkujących w mieście, czy przemieszczających się na co dzień jego ulicami, to mniejsze obciążenie infrastruktury drogowej i większe bezpieczeństwo ruchu

W Polsce zarejestrowanych jest już ponad 20 milionów samochodów, co daje średnią ponad 451 aut na 1000 mieszkańców. Pod tym względem znajdujemy się w ścisłej czołówce państw na świecie. Konsekwencją tej sytuacji są zakorkowane miasta. Według badań samochody prywatne wykorzystywane są średnio 2 razy w ciągu doby, głównie na krótkich dystansach i są w ruchu od 1 do 2 godzin. Pozostały czas, to postój zabierający miejsce w przestrzeni publicznej.

Carsharing – model biznesowy”

Carsharing to model biznesowy wypożyczalni samochodów, gdzie możliwe jest wypożyczanie samochodu na krótki czas. Jest on atrakcyjny dla klientów, którzy sporadycznie korzystają z pojazdu. Organizacja wynajmu samochodów w tym modelu może być komercyjna, lub użytkownicy są zorganizowani jako spółki, instytucje publiczne, spółdzielnie lub ugrupowania.

Usługi carsharing prowadzone są m.in przez: firmy – Autolib, City Car Club, Greenwheels, Stadtmobil, Zipcar czy CityBee, tradycyjne wypożyczalnie samochodów – Hertz on Demand, Enterprise CarShare, Avis On Location, Uhal Car Share, producentów samochodów – car2go Daimler, DriveNow BMW i Quicar Volkswagen.

Zasada działania usługi

Technologie do obsługi carsharing różnią się miedzy sobą: od prostych systemów z wymianą kluczyków i zapisywaniem w księgach, do skomplikowanych, kompleksowych systemów komputerowych. Mali operatorzy mają jedno lub dwa miejsca parkingowe dla swoich samochodów. Bardziej zaawansowane systemy zezwalają na rozpoczęcie i zakończenie korzystania z usługi w dowolnym miejscu parkingowym w strefie działania operatora.

Rozwój technologii mobilnych i internetu pozwolił na łatwy dostęp do aut stojących w centrum miast. Mieszkańcy po wcześniejszej rejestracji w systemie, za pomocą internetu lub aplikacji mobilnej, mają możliwość wypożyczenia i zwrotu samochodu. Na interaktywnej mapie klient znajduje dostępne samochody, wybiera dogodną dla siebie lokalizację. Udaje się na miejsce, przykłada kartę klienta lub smartfon do specjalnego czytnika, w ten sposób autoryzuje dostęp do samochodu. Kluczyki są wewnątrz pojazdu, samochód jest w pełni sprawny, zatankowany, wystarczy wpłacić kaucję i jechać. Po zakończeniu użytkowania, auto można zostawić w dowolnej lokalizacji. Samochody wykorzystywane w systemie są zazwyczaj nowe, lub 2-3 letnie, różnych marek, niskoemisyjne: elektryczne, hybrydowe, spalinowe spełniające normę Euro6.

W systemie carsharing zazwyczaj płaci się tylko za czas i przejechane kilometry, czyli za to, co rzeczywiście się wykorzystało. Rachunek wystawiany jest po oddaniu pojazdu. Paliwo, opłaty za parking w płatnych strefach parkowania, pełne ubezpieczenie, również od nieszczęśliwych wypadków, oraz wszelkie koszty związane z eksploatacją samochodu są po stronie operatorów systemu.

Carsharing w Polsce – model biznesowy

Firmy oferujące tego rodzaju usługi pojawiły się w Krakowie, Poznaniu, Trójmieście, Warszawie i Wrocławiu. W zależności od miasta, oferta i stawki różnią się między sobą. W ofertach dostępny jest pełen przekrój modeli, od dwuosobowych smartów, przez rodzinne combi, po samochody typowo dostawcze.

Najczęstsze motywy wynajęcia auta w systemie carsharing w Polsce

  • chęć kupienia większych przedmiotów, które ciężko przewieźć rowerem lub tramwajem
  • podróż na trasie dom – lotnisko – dom
  • podróż na trasie dom – praca – dom
  • wyjazdy poza miasto w charakterze wycieczkowym lub służbowym

Carsharing – P2P – person to person

W usłudze Carsharing P2P (person-to-person) to prywatne osoby wypożyczają swoje samochody innym na krótki czas. Typową flotę zastępuje tu flota złożona z samochodów właścicieli, którzy przystąpili do usługi. Dzięki temu osoby prywatne mogą zarabiać wynajmując prywatny samochód, kiedy z niego nie korzystają. Do sprawnego działania systemu wykorzystuje się strony internetowe. Pozwalają one na łatwą komunikacje pomiędzy właścicielem samochodu a wynajmującym, rezerwacje pojazdów i przeprowadzenia płatności za wypożyczenie. Niektóre serwisy umożliwiają dodatkowo zautomatyzowaną usługę wykupu ubezpieczenia OC, czy assistance.

Carsharing P2P jest rodzajem symbiozy. Właściciel zarabia na wynajmie, a wynajmujący ma możliwość użytkować samochód, w chwilach kiedy tego potrzebuje. Jest to dobre rozwiązanie dla osób, które używają samochodu sporadycznie, lub są posiadaczami kilku pojazdów.

Negatywne strony systemu Carsharing P2P

Z użyczeniem prywatnego samochodu innej osobie wiąże się ryzyko zniszczenia, stłuczki, kradzieży albo awarii. Najemca ma możliwość wykupienia dodatkowego ubezpieczenia na okres korzystania z samochodu, jednak nie wszystkie zabezpieczenia są obowiązkowe. Będąc zarówno wynajmującym, jak i najmującym, trzeba brać pod uwagę wystąpienie ewentualnych szkód.

Kolejnym minusem jest łamanie przepisów ruchu drogowego przez najemcę pojazdu. Kamery drogowe i fotoradary na podstawie numerów rejestracyjnych namierzają właściciela pojazdu. Niespodzianką może się więc okazać otrzymanie mandatu za nie swoje wykroczenie. Kłopot polega na tym, że wiąże się to z próbą wyegzekwowania środków od najemcy. Na podstawie zawartej umowy można jednak udowodnić, że w czasie popełnienia wykroczenia samochód był obiektem najmu. Wiąże się to z dodatkowym zaangażowaniem ze strony wynajmującego w celu wyjaśnienia sprawy.

Historia rozwoju systemu carsharing

  • 1948 rok – pierwszy artykuł w Selbstfahrergenossenschaft o programie wspólnego użytku samochodów spółdzielni mieszkaniowej w Zurychu w roku 1948
  • 1968 rok – w Amsterdamie powstaje projekt Witkar opierający się na małych elektrycznych pojazdach, elektronicznie sterowanymi rezerwacjami i bezobsługowym oddawaniu pojazdów. W planach była budowa dużej liczby stacji, obejmujących cały obszar miasta. Projekt przetrwał do połowy lat 1980 roku, lecz ostatecznie został porzucony
  • 1977 rok – w Suffolk w Wielkiej Brytanii rozpoczął się pierwszy oficjalny brytyjski eksperyment carsharingowy. Schemat nie zakładał wypożyczanie swojego samochodu, lecz miejsca w swoim samochodzie tzw. Rideshaering
  • w latach 1980 – 1990 powstają małe nie przynoszące zysku systemy, w Szwajcarii, Niemczech, Szwecji, Holandii, Kanadzie i USA
  • 2008 rok – kilka wypożyczalni samochodów tworzy własne serwisy carsharing: Hertz on Demand, WeCar, Uhaul Car Share, Avis On Location
  • 2012 rok – Zipcar zostaje największym operatorem na świecie usługi carsharing. Posiada on 730 tysięcy członków na całym świecie i oferuje do wypożyczenia 11 tysięcy samochodów w miastach i na ponad 300 kampusach uczelni w USA, Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Hiszpanii i Austrii
  • 2010 rok – Zipcar posiada 80% rynku carsharingowego w USA i 50% na całym świecie
  • 2010 rok – zaczęło się formować nowe podejście do carsharingu, a mianowicie peer-to-peer (person to person)
  • 2016 rok – Carsharing stał się niezwykle popularny w wielu miastach na całym świecie – korzysta z niego ponad 8 milionów osób, używając około 140 tysięcy pojazdów

zobacz więcej informacji: carsharing.org