Przez tysiące lat klimat wyznaczał granice występowania roślin i zwierząt. Jedne gatunki żyły w cieplejszych strefach, inne przystosowały się do chłodu, a całe ekosystemy budowały swoją równowagę w ściśle określonych warunkach. Dziś te granice zaczynają się zacierać i przesuwać.
Człowiek od dawna przenosi organizmy między kontynentami wraz z transportem, handlem i turystyką. Większość z nich nie powoduje większych zakłóceń. Część trafia jednak na warunki, w których może błyskawicznie się rozmnażać, zajmować nowe obszary i zepchnąć na margines rodzime gatunki.
Zmiana klimatu coraz mocniej ułatwia im to zadanie. Łagodniejsze zimy zwiększają przeżywalność obcych organizmów. Dłuższy okres wegetacyjny daje im więcej czasu na wzrost i ekspansję. Jednocześnie rodzime gatunki, osłabione suszą, upałami i zmianą warunków środowiskowych, coraz trudniej radzą sobie w walce o zasoby z nowymi przybyszami.
Gdy nowy gatunek zmienia zasady gry
Inwazyjny gatunek obcy to nie po prostu organizm pochodzący z innego zakątka świata. Prawdziwe zagrożenie pojawia się w momencie, gdy zaczyna on dewastować przyrodę, przynosić straty w gospodarce lub zagrażać zdrowiu ludzi.
Niektóre z nich błyskawicznie przejmują przestrzeń i składniki odżywcze. Inne przenoszą nieznane dotąd patogeny, niszczą uprawy rolne albo całkowicie przekształcają strukturę całych siedlisk.
- Barszcz Sosnowskiego wypiera rodzimą roślinność i tworzy zagrożenie dla ludzi, wywołując groźne oparzenia skóry.
- Rdestowiec japoński tworzy gęste, jednolite płaty, które niemal całkowicie uniemożliwiają rozwój innym roślinom.
- Szop pracz i norka amerykańska to agresywne drapieżniki, które dziesiątkują populacje ptaków, płazów i mniejszych ssaków.
- Komar tygrysi systematycznie rozszerza swój zasięg w Europie, wykorzystując cieplejszy klimat do opanowywania kolejnych regionów.
Zmiana klimatu sama w sobie nie przywozi tych organizmów na nowe kontynenty. Sprawia jednak, że drzwi, które wcześniej pozostawały dla nich szczelnie zamknięte, nagle uchylają się coraz szerzej.
Dlaczego zdrowy ekosystem broni się lepiej
Ekosystem przypomina zgraną, dojrzałą drużynę. Każdy organizm ma w niej swoją określoną rolę, a cały układ przez pokolenia dopracowywał wzajemną równowagę.
Kiedy środowisko jest zdrowe i różnorodne, ma wystarczającą siłę, by opierać się obcej presji. Gdy zostaje osłabione przez susze, zanieczyszczenia, szatkowanie siedlisk czy wymieranie gatunków, staje się wyjątkowo podatne na przejęcie przez nowych przybyszów.
Dlatego inwazje biologiczne i zmiana klimatu działają w synergii – wzmacniają się nawzajem. Ocieplenie ułatwia gatunkom obcym szybkie zadomowienie, a ich ekspansja dodatkowo dobija ekosystemy, które już wcześniej znajdowały się pod ogromną presją.
Najskuteczniejsze działania zaczynają się więc od prewencji. Znacznie łatwiej i taniej jest zatrzymać niepożądany gatunek na samym początku jego obecności, niż próbować usunąć go z całego regionu, gdy przejmie już kontrolę nad terenem.
Zmiana klimatu nie przywozi inwazyjnych gatunków obcych, ale coraz częściej ułatwia im zadomowienie i ekspansję.
Przeczytaj kartę: Inwazyjne gatunki obce. Zobacz, czym różni się gatunek obcy od inwazyjnego, dlaczego ocieplenie klimatu ułatwia ekspansję nowych organizmów i jak możemy skutecznie chronić nasze rodzime ekosystemy.
Łukasz [Pająk]
źródło: wlaczoszczedzanie.pl
🧩Puzzle klimatyczne🧩
🧩 Amazonia 🧩 Arktyczne wzmocnienie 🧩 Atlantycka Południkowa Cyrkulacja Wymienna (AMOC) 🧩 Bilans energetyczny 🧩 Bioróżnorodność lądowa 🧩 Bioróżnorodność morska 🧩Budownictwo 🧩 Chmury 🧩 Dodatkowy efekt cieplarniany 🧩 Działalność człowieka 🧩 Ekstremalne zjawiska pogodowe 🧩 Emisje aerozoli 🧩 Emisje dwutlenku węgla (CO₂) 🧩 Emisje z wylesiania i zmiany użytkowania gruntów (LULUCF) 🧩 Inwazyjne gatunki obce 🧩 Klatraty metanu 🧩 Konsumpcja 🧩 Mikroświaty gleb 🧩 Osłabienie pochłaniaczy CO₂ 🧩 Para wodna 🧩 Prąd strumieniowy 🧩 Przegrzewanie się powierzchni oceanów 🧩 Przemysł 🧩 Przesunięcie stref klimatycznych 🧩Puzzle klimatyczne 🧩 Puzzle Ziemi 🧩 Rezerwuary węgla 🧩 Rolnictwo 🧩 Rozregulowanie zegara przyrody 🧩 Skrzydłonogi i kokolitofory 🧩 Spowolnienie wapnienia 🧩 Sprzężenia zwrotne 🧩 Stężenie dwutlenku węgla CO₂ 🧩 Szara infrastruktura 🧩 Ślad człowieka 🧩 Termohalinowa równowaga oceanu Topnienie lądolodów 🧩 Topnienie lodowców 🧩 Topnienie morskiej pokrywy lodowej🧩 Transport 🧩 Urbanizacja 🧩 Wieczna zmarzlina 🧩 Wykorzystanie paliw kopalnych 🧩 Wylesianie 🧩 Wzrost temperatury 🧩 Wzrost temperatury wody 🧩 Zakwaszenie oceanów 🧩 Zegar klimatyczny 🧩 Zmiana albedo Ziemi 🧩
🧩🧩🧩🧩🧩🧩🧩🧩🧩🧩
📩 Zapisz się na newsletter
Chcesz być na bieżąco z ekologicznymi treściami? Dołącz do newslettera i otrzymuj artykuły, poradniki oraz darmowe materiały do pobrania prosto na swoją skrzynkę. Dzięki nim łatwiej wprowadzisz ekologiczne zmiany w swoim życiu.
☕ Wesprzyj portal
Każdy artykuł to godziny pracy i poszukiwania rzetelnych informacji. Jeśli cenisz to, co robię, możesz postawić mi wirtualną kawę albo zostać Patronem na Patronite. Twoja pomoc daje mi siłę, by rozwijać portal, a dobra, mocna kawa wcale nie jest taka zła.
