
Ponad 440 tys. ton szkła opakowaniowego rocznie ma trafiać na składowiska zamiast do recyklingu – wynika z raportu „Nowy biznesplan dla szkła 2026–2030”, przygotowanego przez Fundację City OK na zlecenie Rekopolu. Autorzy raportu wskazują, że poprawa systemu zbiórki i transportu mogłaby ograniczyć straty surowca i zwiększyć poziom recyklingu szkła w Polsce.
Krajowe huty produkują rocznie około 1,7-1,8 mln ton szkła opakowaniowego. Według danych przytoczonych w raporcie w 2025 roku poziom jego recyklingu w Polsce wyniósł 65,7%, podczas gdy wymagany poziom na 2026 rok to 71%, a na 2030 rok – 75%.
Stłuczka szklana może być ponownie wykorzystywana jako surowiec do produkcji szkła. Jej wykorzystanie ogranicza zapotrzebowanie na surowce pierwotne i zmniejsza energochłonność procesu produkcyjnego.
Problem zaczyna się już na etapie zbiórki
Autorzy raportu wskazują, że jednym z głównych problemów jest wspólna zbiórka szkła bezbarwnego i kolorowego. Według danych przytoczonych przez ekspertów około 80% szkła wprowadzanego na rynek w Polsce stanowi szkło bezbarwne. Tymczasem oba rodzaje szkła trafiają zwykle do jednego pojemnika.
Raport rekomenduje powrót do oddzielnej zbiórki: szkła bezbarwnego do białych pojemników, a kolorowego do zielonych. Takie rozwiązanie funkcjonuje m.in. w Austrii, Belgii, Niemczech, Holandii i Czechach. W krajach tych poziom recyklingu szkła sięga 80% lub więcej.
Oddzielna zbiórka może ograniczyć konieczność późniejszego sortowania szkła według kolorów. Ma to znaczenie zwłaszcza w przypadku najdrobniejszych frakcji, które trudniej skutecznie rozdzielić.
Im mniej rozdrobnione szkło, tym łatwiejsze sortowanie
Drugim problemem wskazanym w raporcie jest sposób transportowania zebranego szkła. W wielu miejscach pojemniki opróżniane są przez tradycyjne śmieciarki wyposażone w mechanizmy zgniatające. Według autorów raportu nadmierne rozdrabnianie utrudnia późniejsze sortowanie szkła według kolorów oraz oddzielanie od niego zanieczyszczeń, takich jak kamienie czy porcelana. Dlatego rekomendowane jest stosowanie pojazdów, które nie zgniatają szkła, np. wyposażonych w hydrauliczny dźwig do opróżniania specjalnych pojemników.
Autorzy postulują również szersze wykorzystanie pojemników typu dzwon oraz zwiększenie ich dostępności tak, aby mieszkańcy mieli do najbliższego punktu zbiórki około 100–200 m.
Część szkła trafia do niewłaściwych pojemników
Na efektywność systemu wpływa także sposób segregowania odpadów przez mieszkańców. Przedstawiciele Rekopolu zwracają uwagę, że do odpadów zmieszanych trafiają czasem słoiki z pozostałościami żywności, mimo że takie opakowania mogą zostać poddane recyklingowi.
Z kolei do pojemników przeznaczonych na szkło opakowaniowe trafiają również przedmioty takie jak lustra czy szyby samochodowe, które należą do innych rodzajów szkła.
Według analiz obejmujących blisko 340 gmin zamieszkanych przez prawie 18 mln osób około 60% odpadów ze szkła opakowaniowego jest w Polsce zbieranych w workach, a około 40% w pojemnikach. Worki dominują w zabudowie jednorodzinnej, natomiast pojemniki – w zabudowie wielorodzinnej.
Oczyszczona stłuczka ma znacznie większą wartość
Raport wskazuje również na dużą różnicę między wartością szkła przed przygotowaniem do recyklingu i po jego oczyszczeniu. W pierwszej połowie 2026 roku recyklerzy mieli płacić około 55 zł za tonę nieuzdatnionej stłuczki, dodatkowo pomniejszając cenę o około 20% z tytułu zanieczyszczeń. W tym samym okresie oczyszczona stłuczka przeznaczona dla hut kosztowała około 700 zł za tonę.
Zdaniem autorów raportu ograniczenie strat podczas zbiórki i transportu mogłoby więc zwiększyć ilość surowca trafiającego ponownie do produkcji.
Branża sceptycznie ocenia objęcie szkła jednorazowego kaucją
W debacie pojawia się również propozycja objęcia systemem kaucyjnym jednorazowych butelek szklanych. Eksperci oceniają jednak, że takie rozwiązanie byłoby kosztowne organizacyjnie i logistycznie, a jego wpływ na poziom recyklingu może być ograniczony.
Wskazują m.in. na większą masę szkła, ryzyko stłuczenia podczas transportu oraz fakt, że automaty kaucyjne mogą rozdrabniać przyjmowane opakowania.
Jest to jednak stanowisko przedstawicieli branży i autorów raportu, a nie rozstrzygnięty wniosek dotyczący optymalnego modelu zbiórki szkła.
Zmiany mają się też wiązać z reformą ROP
Dyskusja o recyklingu szkła toczy się równolegle z pracami nad zmianami w systemie rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Projekt ustawy UC100 przygotowany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska przewiduje zmianę obecnego modelu finansowania gospodarowania odpadami opakowaniowymi. Środki od producentów miałby gromadzić Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, który odpowiadałby za ich dalszy podział.
Jednym z kluczowych problemów pozostaje ustalenie, jaka część kosztów zbiórki, transportu i przetwarzania odpadów przypada na opakowania i powinna być pokrywana przez producentów.
Przedstawiciele Rekopolu krytycznie oceniają propozycję przekazania większej roli instytucjom państwowym i opowiadają się za modelem, w którym organizacje odzysku opakowań nadal odpowiadałyby za realizację obowiązków producentów.
Jest to stanowisko jednej ze stron debaty nad kształtem systemu ROP.
źródło: newseria.pl
📩 Zapisz się na newsletter
Chcesz być na bieżąco z ekologicznymi treściami? Dołącz do newslettera i otrzymuj artykuły, poradniki oraz darmowe materiały do pobrania prosto na swoją skrzynkę. Dzięki nim łatwiej wprowadzisz ekologiczne zmiany w swoim życiu.
☕ Wesprzyj portal
Każdy artykuł to godziny pracy i poszukiwania rzetelnych informacji. Jeśli cenisz to, co robię, możesz postawić mi wirtualną kawę albo zostać Patronem na Patronite. Twoja pomoc daje mi siłę, by rozwijać portal, a dobra, mocna kawa wcale nie jest taka zła.


