Rośnie liczba zgonów spowodowanych wysokimi temperaturami

Pixabay / @ NoName_13

63 osoby zmarły w wyniku przegrzania organizmu w Polsce latem 2022 roku. Ta liczba odpowiada mniej więcej jednej trzeciej ofiar śmiertelnych wypadków komunikacyjnych w ciągu roku. Jest też o 65% większa od rocznej liczby utonięć.

W 35 krajach europejskich zmarło z powodu upału ponad 61 tys. ludzi w 2022 roku – poinformowali naukowcy w najnowszej publikacji „Nature Medicine”. Najwięcej ludzi zmarło we Włoszech 18 010 osób, w Hiszpanii 11 324 osoby i w Niemczech 8 173 osoby. W Polsce zmarły 763 osoby. W przeliczeniu na milion mieszkańców, w Polsce zmarło 20 osób, w Niemczech 98 osób, w Hiszpanii 237 osoby, a we Włoszech 295 osób.

Prof. Marek Sanak – genetyk, pediatra, dyrektor Wydziału Lekarskiego Polskiej Akademii Umiejętności – porównał zgony w Polsce z liczbami zgonów w wyniku wypadków komunikacyjnych i utonięć. Ta liczba odpowiada mniej więcej jednej trzeciej ofiar śmiertelnych wypadków komunikacyjnych w ciągu roku. Jest też o 65% większa od rocznej liczby utonięć.

Przypomniał też, co się dzieje z organizmem, który doświadcza przegrzania.

Produkowane w organizmie człowieka ciepło podczas metabolizmu spoczynkowego (w przeliczeniu odpowiada mocy grzałki 70-100 W) musi być rozproszone dla zachowania stałej ciepłoty ciała. Najskuteczniej odbiera ciepło z organizmu parowanie wody, stąd pocenie się skóry. Utrata ciepła przez promieniowanie podczerwone oraz przez ogrzewanie otaczającego nas powietrza najwcześniej zawodzi podczas upałów. Jeżeli wilgotność względna powietrza przekroczy 75%, również parowanie potu przestaje być efektywnym sposobem termoregulacji.

opisuje Sanak

Ekspert wyjaśnił też, na czym polega udar:

Przegrzanie organizmu (udar cieplny) polega na zaburzeniu termoregulacji ciała w warunkach środowiskowych, w których nie może zostać rozproszone ciepło powstające w organizmie. Łatwo mierzalną cechą udaru cieplnego jest przekroczenie temperatury ośrodkowej ciała, tzn. mierzonej w uchu środkowym lub odbycie do ponad 40,5 st. Celsjusza. Charakterystyczne objawy towarzyszące udarowi cieplnemu to zaburzenia świadomości; osłabienie, senność, wymioty i dezorientacja. Objawom neurologicznym towarzyszy przyspieszenie tętna i spadek ciśnienia tętniczego krwi, również przyspieszenie oddechu. Przy skrajnym przegrzaniu pojawiają się zaburzenia mowy, majaczenie, drgawki lub śpiączka, rozwija się niewydolność krążenia i nerek, cechy uszkodzenia wątroby i rozpadu włókien mięśni szkieletowych. Sama skóra osoby przegrzanej może być przekrwiona lub blada, wilgotna albo sucha, co zależy od stopnia nawodnienia organizmu oraz wilgotności względnej otaczającego powietrza. W czasie wysiłku fizycznego, na przykład podczas uprawiania sportu, w organizmie może powstać nawet 20 razy więcej ciepła, stąd w medycynie wyróżnia się udar cieplny związany z wysiłkiem.

Na pytanie, jak mierzy się zgony z przegrzania organizmu, odpowiada:

Międzynarodowa klasyfikacja statystyczna chorób (ICD-10) ma swój kod dla udaru cieplnego (T67.0), jednakże rozpoznanie zgonu z powodu udaru cieplnego może być trudne, ponieważ po śmierci metabolizm ustaje i ciepłota ciała obniża się. W najnowszej publikacji w Nature Medicine autorzy zastrzegają, że dokonali analizy korelacyjnej między pomiarami temperatury powietrza a wskaźnikami zgonów. Posługując się technikami statystycznymi oszacowali liczbę nadmiarowych zgonów w okresie od czerwca do sierpnia 2022 roku, kiedy średnie temperatury powietrza w Europie były większe o 0,18 do 3,56 st. C niż przez trzy poprzednie dekady. Innymi słowy, nadmiar 61,6 tys. zgonów w Europie nie oznaczał wyłącznie udarów cieplnych. Dotyczył również osób ciężko i przewlekle chorych, z zaburzeniami termoregulacji, lub osób, które nie były samodzielne na tyle, by uniknąć odwodnienia i przegrzania. W Polsce tygodniowo umiera około 17,5 tys. osób (poza pewnymi okresami pandemii COVID-10, gdy było to ok. 22 tys. zgonów na tydzień).

Najważniejsze – zdaniem eksperta – jest schładzanie organizmu i nawadnianie.

Postępowaniem z wyboru po rozpoznaniu udaru cieplnego jest szybkie schłodzenie ciała – przez mokre i chłodne okłady skóry zwiększające parowanie – oraz nawiew schłodzonego powietrza. Leki nie działają na schładzanie ciała, a leki przeciwgorączkowe stosowane w przypadku gorączki wywołanej stanem zapalnym są niewskazane. W opiece nad osobami starszymi i niesamodzielnymi zasadnicze znaczenie ma utrzymanie prawidłowego nawodnienia organizmu oraz zapewnienie cienistego i przewiewnego miejsca pobytu podczas upału.

W lipcu 2023 roku naukowcy donieśli o kolejnych rekordach globalnej średniej temperatury powietrza. Ostrzegli też, że kolejne rekordowe wartości temperatury powietrza nie powinny być zaskoczeniem, bo mamy do czynienia z połączeniem dwóch zjawisk – globalnego ocieplenia ze zjawiskiem El Nino (na Oceanie Spokojnym i u wybrzeża Ameryki Południowej tworzy się „plama ciepłych wód”, które powodują ocieplanie powietrza).

źródło: naukawpolsce.pap.pl, Urszula Kaczorowska

Zagrożenia ekologiczne – dodatkowe informacje:

definicje, teorie, hipotezy, zjawiska:
antropocen, bezpieczeństwo ekologiczne, biologiczny potencjał Ziemi do regeneracji (biocapacity), bioremediacja, ekobójstwo (ekocyd), ekomodernizm, ekoterroryzm, globalne zagrożenia ekologiczne, granice planetarne, hipoteza wypadających nitów (rivet popping), kapitalocen, katastrofy i klęski ekologiczne, katastrofy ekologiczne na świecie, klęski żywiołowe, masowe wymieranie, monokultura, komodyfikacja żywności (utowarowanie), plantacjocen, plastikoza, plastisfera (plastisphere), przeludnienie, syndrom przesuwającego sią punktu odniesienia, szóste masowe wymieranie (szósta katastrofa), tragedia wspólnego pastwiska, utrata bioróżnorodności, Wielkie przyspieszenie, zielony anarchizm, zjawisko przedniej szyby

degradacja środowiska:
akwakultura, betonoza (betonowanie miast), choroby odzwierzęce, górnictwo morskie, hodowla zwierząt, melioracja, monokultura, niszczenie siedlisk, przełownie, przemysł wydobywczy, przyłów, rolnictwo, spadek liczebności owadów, turystyka masowa, wylesianie (deforestacja), wypalanie traw

ozon i ozonosfera (warstwa ozonowa):
dziura ozonowa, freon (CFC)

zanieczyszczenie środowiska:
bisfenol A (BPA), eutrofizacja, farmaceutyki, handel emisjami zanieczyszczeń, kwaśny deszcz, mikroplastik, martwe strefy, nanoplastik, neonikotynoidy, niedopałki papierosów, odpady niebezpieczne, pestycydy, polichlorowane bifenyle (PCB), przemysł tekstylny (włókienniczy). sieci widma, sinice, składowiska odpadów (wysypiska śmieci), smog, sól drogowa, sztuczne ognie (fajerwerki, petardy), tworzywa sztuczne (plastik), Wielka Pacyficzna Plama Śmieci, wycieki ropy naftowej, zakwaszenie wód (rzek, jezior, mórz i oceanów), zanieczyszczenie gleby, zanieczyszczenie hałasem, zanieczyszczenie powietrza, zanieczyszczenie światłem, zanieczyszczenie wody

zmiany klimatu (kryzys klimatyczny):
blaknięcie (bielenie) raf koralowych, denializm klimatyczny (zaprzeczanie globalnemu ociepleniu), efekt cieplarniany, ekstremalne zjawiska, gazy cieplarniane, globalne ocieplenie, kryzys wodny, miejska wyspa ciepła (MWC), migracje gatunków, nawałnice, ocieplenie oceanu, wzrost poziomu mórz i oceanów, podtopienie, powódź, pożar lasu, przyducha, pustynnienie, susza, topnienie lodowców i lądolodów, topnienie lodu morskiego, trąba powietrzna, upał

klęski i katastrofy ekologiczne:
katastrofy jądrowe (nuklearne), katastrofy przemysłowe, największe katastrofy ekologiczne na świecie, największe katastrofy ekologiczne w Polsce, wycieki ropy naftowej

Czerwona księga gatunków zagrożonych, Czerwona Lista IUCN (The IUCN Red List):
gatunek wymarły (extinct EX), gatunek wymarły na wolności (extinct in the wild EW), gatunek krytycznie zagrożony (critically endangered CR), gatunek zagrożony (endangered EN), gatunek narażony gatunek wysokiego ryzyka (vulnerable VU), gatunek bliski zagrożenia (near threatened NT), gatunek najmniejszej troski (least concern LC)
Polska czerwona księga roślin, Polska czerwona księga zwierząt
gatunek inwazyjny (inwazyjny gatunek obcy IGO)

Poruszający i inspirujący do działania apel Davida Attenborough

Wiedza ekologiczna – dodatkowe informacje:
aforyzmy ekologiczne, biblioteka ekologa, biblioteka młodego ekologa, ekoprognoza, encyklopedia ekologiczna, hasła ekologiczne, hasztagi (hashtagi) ekologiczne, kalendarium wydarzeń ekologicznych, kalendarz ekologiczny, klęski i katastrofy ekologiczne, największe katastrofy ekologiczne na świecie, międzynarodowe organizacje ekologiczne, podcasty ekologiczne, poradniki ekologiczne, (nie) tęgie głowy czy też (nie) najtęższe umysły, znaki i oznaczenia ekologiczne

Dziękuję, że przeczytałaś/eś powyższe informacje do końca. Jeśli cenisz sobie zamieszczane przez portal treści zapraszam do wsparcia serwisu poprzez Patronite.

Możesz również wypić ze mną wirtualną kawę! Dorzucasz się w ten sposób do kosztów prowadzenia portalu, a co ważniejsze, dajesz mi sygnał do dalszego działania. Nad każdym artykułem pracuję zwykle do późna, więc dobra, mocna kawa wcale nie jest taka zła ;-)

Zapisz się na Newsletter i otrzymuj email z ekowiadomościami. Dodatkowo dostaniesz dostęp do specjalnego działu na stronie portalu, gdzie pojawiają się darmowe materiały do pobrania i wykorzystania. Poradniki i przewodniki, praktyczne zestawienia, podsumowania, wzory, karty prac, checklisty i ściągi. Wszystko czego potrzebujesz do skutecznej i zielonej rewolucji w twoim życiu. Zapisz się do Newslettera i zacznij zmieniać świat na lepsze.

Chcesz podzielić się ciekawym newsem lub zaproponować temat? Skontaktuj się pisząc maila na adres: informacje@wlaczoszczedzanie.pl

Więcej ciekawych informacji znajdziesz na stronie głównej portalu Włącz oszczędzanie

Scroll to Top