Nowy sposób na określanie granic miast

Nowy sposób na określanie granic miast
Pixabay / @ Arcaion

Łączenie danych satelitarnych o światłach emitowanych w nocy z informacją nt. gęstości zaludnienia, czasu dojazdów do pracy, a także liczby firm i mieszkań na tysiąc osób w danej miejscowości – taką metodę ustalania granic miejskich proponuje zespół badaczy specjalizujących się w ekonomii, statystyce i analizie danych oraz badaniu procesów urbanizacyjnych.

Precyzyjna metoda polega na obliczaniu powiązań przestrzennych oraz ekonomiczno-społecznych pomiędzy gminami. Model statystyczny wyznacza granice aglomeracji, a także pomaga w identyfikacji skutków procesów urbanizacyjnych. Na podstawie analizy danych wyciągane są wnioski o uwarunkowaniach urbanizacyjnych polskich miast i gmin. Taki sposób określania granic miast opracowali: dr Olha Zadorozhna z Akademii Leona Koźmińskiego (ALK), dr hab. Bogna Gawrońska-Nowak z Instytutu Rozwoju Miast i Regionów oraz dr Piotr Lis z Coventry University w Wielkiej Brytanii.

Światła obserwowane na zdjęciach satelitarnych z jednej strony wskazują, gdzie powstają nowe firmy i zamykają się stare. Z drugiej zaś na zdjęciach można zaobserwować, dokąd ludzie się przeprowadzają. Nowe punkty na mapach satelitarnych to najczęściej nowe oświetlane drogi, firmy, domy, osiedla oraz powiązana z nimi infrastruktura.

tłumaczy dr Olha Zadorozhna, która od kilka lat pracuje nad stworzeniem nowego modelu urbanizacji w Polsce

Największe polskie miasta rozciągają się zazwyczaj do 20 km od granic ścisłego centrum. W mniejszych miastach ta odległość wynosi ok. 15-17 km. Tak było do 2000 roku. Naukowcy zaobserwowali, że duże miasta zaczęły się rozrastać, a mniejsze kurczyć.

Do miast stale rozrastających się należą m.in. Warszawa, Łódź czy Poznań. W przypadku dwóch ostatnich nie dość, że centra się kurczą, to jednocześnie rozlewają się ich okolice. Widać to też na przykładzie Kielc, Radomia oraz mniejszych miast północnej Polski. Im miasto jest większe, tym bardziej odczuwa skutki dezurbanizacji, czyli gęstszego zaludniania mniejszych miejscowości oddalonych od obszarów metropolitalnych.

wyjaśnia dr Zadorozhna

W ciągu ostatnich dwóch dekad zauważalnie zmniejszyły się granice średnich miast, takich jak Wałbrzych lub miasta Górnego Śląska. Dynamika rozwoju mniejszych miast różni się od tej w dużych. Także dostępność przedszkoli, żłobków czy przedszkoli, które są gęściej zlokalizowane w większych miastach, powoduje „odpływ” ludności z obszarów mniej zaludnionych.

Na wybór miejsca zamieszkania wpływają dochody. Osoby zamożniejsze mieszkają blisko dużych aglomeracji miejskich (powyżej 500 tys. mieszkańców). Bliżej centrów mniejszych miast żyją osoby mające wyraźnie niższe dochody.

Pomiędzy gminami przynależącymi do największych miast w Polsce a tymi, które nie leżą w ich najbliższym otoczeniu, istnieją spore różnice w poziomie dochodu na mieszkańca. Na peryferiach dużych obszarów miejskich dochody gmin z podatku dochodowego PIT wynoszą średnio 2 tys. zł na mieszkańca. Z kolei w gminach znacznie dalej położonych ten dochód wynosi średnio 800 zł na osobę.

mówi dr Zadorozhna

Naukowcy podkreślają, że w Polsce nasila się proces suburbanizacji. Ankiety pokazały, że w wielu przypadkach to średnio bogaci chętniej wybierają przedmieścia i „uciekają” z centrów miast, aby podnieść ogólny komfort życia, zwłaszcza w momencie zakładania rodziny. Istotna jest dostępność szkół, przedszkoli i żłobków. W wielu miastach brakuje parków oraz obszarów zielonych, co pogarsza jakość życia bliżej centrum.

Tendencję do częstszych przeprowadzek poza miasto widać po zmianach w pokonywanych odległościach do pracy.

Zdjęcia pozyskane dzięki satelitom potwierdzają trend zwiększenia czasu dojazdu do pracy. Wyludniają się centra miast, podczas gdy przedmieścia zyskują nowych mieszkańców. Wskazuje to także na to, że duże miasta przyciągają pracowników z pobliskich gmin.

analizuje badaczka z ALK

Naukowcy podkreślają, że uważniejsze monitorowanie granic miast za pomocą nowej metody pozwoli szybko reagować w sytuacji „odpływu” mieszkańców z centralnych dzielnic. To także cenne informacje dla inwestorów i przedsiębiorców, którzy szukają dynamicznie rozwijających się rynków lokalnych.

Władze miejskie i decydenci będą mogli skierować działania społeczne i finansowe tam, gdzie mieszkańcy najbardziej tego potrzebują. Chodzi m.in. o kwestie rozbudowy obwodnic, wytyczania tras komunikacji miejskiej, aktywizację miejskiej polityki mieszkaniowej czy mapowanie prognoz demograficznych, które są podstawą do podejmowania decyzji o budowie infrastruktury, ale też szacowania budżetów samorządów.

podsumowuje badaczka

Wyniki analiz mogą być wykorzystane w takich obszarach, jak zabezpieczenie terenów zielonych, które mogą stanowić alternatywę dla podmiejskiego środowiska naturalnego, rozwój spółdzielni i najmu instytucjonalnego, planowanie przestrzenne czy rozbudowa systemu obwodnic.

Więcej informacji w monografii pod red. dr hab. Bogny Gawrońskiej-Nowak.

źródło: naukawpolsce.pap.pl

Włącz oszczędzanie na własną domową miarę

Wiedza ekologiczna

Przydatna wiedza ekologiczna
Linki do haseł, świąt, wydarzeń i kampanii ekologicznych. Encyklopedia i wiedza na tematy związane z ekologią. Prognoza zanieczyszczenia środowiska. Przegląd katastrof i klęsk ekologicznych. Informacje dotyczące instytucji, ministerstw, fundacji, stowarzyszeń, polskich i międzynarodowych organizacji zajmujących się ochroną środowiska i przyrody.

Świadomy konsument odpowiedzialna konsumpcja

Świadomy konsument i odpowiedzialna konsumpcja
Odpowiednia wiedza pomoże dokonywać bardziej świadomych i odpowiedzialnych wyborów podczas codziennych zakupów. Świadome i odpowiedzialne zakupy to nie tylko oszczędność pieniędzy, ale przede wszystkim przyczynienie się do ochrony środowiska naturalnego.

Dom ekologiczny

Dom ekologiczny
Dom ekologiczny to model gospodarstwa o minimalnej uciążliwości dla środowiska, przy jednoczesnym zapewnieniu jego użytkownikom komfortu, wygody i kontaktu z przyrodą. Cechuje go energooszczędność, racjonalne wykorzystanie przestrzeni, niska produkcja odpadów, oszczędne gospodarowanie mediami, wykorzystanie energii odnawialnej.

Ogród ekologiczny

Ogród naturalny – ekologiczny
Podstawą naturalnego ogrodu jest odpowiednie skomponowanie jego elementów, tak żeby stał się częścią większego, naturalnego ekosystemu. Głównym celem ogrodu ekologicznego jest uzyskiwanie zdrowej żywności, nieskażonej szkodliwymi związkami.

Odnawialne źródła energii

Odnawialne źródła energii (OZE)
Odnawialne źródła energii (OZE) to źródła energii, których wykorzystywanie nie wiąże się z długotrwałym ich deficytem, ponieważ zasób tych źródeł odnawia się w krótkim czasie. Źródłami takimi są wiatr, promieniowanie słoneczne, opady, pływy morskie, fale morskie i geotermia.

Transport ekologiczny

Transport ekologiczny
Transport jest odpowiedzialny za 1/3 światowej emisji CO2 powstającej w wyniku działalności człowieka. Ogranicz zatem podróżowanie samolotem i samochodem, pamiętaj że pociąg to znacznie czystsza metoda transportu. Ekojazda to mniej trucizn w powietrzu, więcej pieniędzy w kieszeni i bezpieczeństwo jazdy.

Zagrożenia ekologiczne

Zagrożenia ekologiczne dla Ziemi
Naukowcy, ekolodzy i zwykli ludzie od lat próbują zwrócić uwagę, że znajdujemy się na kursie kolizyjnym ze światem natury, że człowiek pcha Ziemię ku zagładzie, a zaniechanie działań na rzecz ochrony środowiska i ekosystemów grozi destabilizacją Ziemi. Ostrzegają, że Ziemia ma ograniczone możliwości podtrzymywania życia i że są one przez ludzkość doprowadzone na skraj przepaści.

Turystyka ekologiczna

Ekoturystyka
Ekoturystyka to rodzaj turystyki nierozerwalnie związany z wypoczynkiem, naturą, oraz odkrywaniem przyrody przy jednoczesnej dbałości o środowisko naturalne. Ekoturysta, to taki turysta, którego odpoczynek nie wpływa negatywnie na otaczające środowisko i nie powoduje jego niszczenia.

Zostaw proszę komentarz

Przewiń do góry
X