W Polsce powstaje rocznie około 4,76 mln ton odpadów żywności, z czego ponad połowa pochodzi z gospodarstw domowych. To około 151 kg odpadów na sekundę w całym łańcuchu dostaw żywności i około 82 kg na sekundę w samych domach – wynika z danych Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego.
Podobny obraz widać w całej Unii Europejskiej. Według danych Eurostatu za 2024 rok w UE powstało 57,9 mln ton odpadów żywności, czyli średnio 129 kg na mieszkańca. Gospodarstwa domowe odpowiadały za 53% tej ilości – około 31 mln ton, czyli średnio 69 kg na osobę.
W Polsce gospodarstwa domowe generują ponad 2,57 mln ton odpadów żywności rocznie. Znaczne ilości powstają również na wcześniejszych etapach łańcucha dostaw.
Odpady powstają na każdym etapie
W produkcji podstawowej powstaje około 795 tys. ton odpadów żywności rocznie, w przetwórstwie i wytwórstwie około 579 tys. ton, w sprzedaży detalicznej i dystrybucji około 491 tys. ton, a w restauracjach i usługach gastronomicznych około 322 tys. ton. Łącznie daje to ponad 9 ton odpadów żywności na minutę i około 13 tys. ton dziennie. W gospodarstwach domowych powstaje natomiast niemal 5 ton takich odpadów na minutę i ponad 7 tys. ton dziennie.
Autorzy opracowania podkreślają, że ograniczanie marnowania żywności wymaga działań w całym systemie – od produkcji i przetwórstwa, przez handel i gastronomię, po decyzje podejmowane w domach.
Marnowanie żywności oznacza także marnowanie zasobów
Nieskonsumowana żywność to nie tylko strata samego produktu. Jej wytworzenie wymagało wcześniej wody, gruntów, energii, transportu i pracy. Według danych Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa FAO globalny ślad wodny żywności, która nie została skonsumowana, wynosi około 250 km³ rocznie.
Produkcja zmarnowanej żywności wiąże się również z wykorzystaniem niemal 1,4 mld ha gruntów rolnych, czyli około 28% światowej powierzchni pól uprawnych.
Program Narodów Zjednoczonych ds. Środowiska UNEP szacuje z kolei, że marnowanie żywności odpowiada za około 8–10% globalnych emisji gazów cieplarnianych. Ograniczenie strat żywności ma więc znaczenie nie tylko ekonomiczne, lecz także środowiskowe.
Największe znaczenie mają codzienne decyzje
IOŚ-PIB w ramach projektu SMART-FOOD prowadzi działania edukacyjne dotyczące ograniczania marnowania żywności. Do najprostszych sposobów należą planowanie zakupów, odpowiednie przechowywanie produktów oraz wykorzystywanie żywności, która już znajduje się w domu.
Dr inż. Sylwia Łaba z IOŚ zwraca uwagę, że same dane nie wystarczą. Potrzebna jest także wiedza o tym, gdzie i dlaczego powstają odpady oraz jakie rozwiązania można stosować na co dzień.
Mamy wpływ na skalę marnowania żywności zarówno lokalnie, jak i globalnie. Codzienne decyzje mogą oznaczać straty lub oszczędności, ponieważ marnowanie żywności wiąże się również z marnowaniem zasobów i pieniędzy.
ocenia dr inż. Sylwia Łaba z IOŚ
Materiały edukacyjne dotyczące ograniczania marnowania żywności są dostępne w ramach projektu SMART-FOOD.
źródło: naukawpolsce.pl
📩 Zapisz się na newsletter
Chcesz być na bieżąco z ekologicznymi treściami? Dołącz do newslettera i otrzymuj artykuły, poradniki oraz darmowe materiały do pobrania prosto na swoją skrzynkę. Dzięki nim łatwiej wprowadzisz ekologiczne zmiany w swoim życiu.
☕ Wesprzyj portal
Każdy artykuł to godziny pracy i poszukiwania rzetelnych informacji. Jeśli cenisz to, co robię, możesz postawić mi wirtualną kawę albo zostać Patronem na Patronite. Twoja pomoc daje mi siłę, by rozwijać portal, a dobra, mocna kawa wcale nie jest taka zła.
