Zmiany klimatu zmieniają zasięg zimowania kaczki morskiej ogorzałki

Zmiany klimatu zmieniają zasięg zimowania kaczki morskiej ogorzałki
Pixabay / @ TheOtherKev

Jak ptaki wodne reagują na zmiany klimatu? Jeden z gatunków – kaczka morska ogorzałka – zmienia zimowy zasięg w Europie: przesuwa go na północ i na wschód. W ostatnich 30 latach ptaków tych ubyło w Wielkiej Brytanii, Irlandii i Holandii; przybyło m.in. w Szwecji, Niemczech i Polsce.

Wyniki analiz opublikowano w „Scientific Reports”. Badania te, zainicjowane przez dra Dominika Marchowskiego z Muzeum i Instytutu Zoologii PAN oraz Łukasza Ławickiego z Zachodniopomorskiego Towarzystwa Przyrodniczego, ruszyły w 2014 roku. Chcieli oni zaktualizować status i zasięg zimowisk ogorzałki – jednego z gatunków ptaków wodnych zimujących w Europie zachodniej i środkowej. Chcieli też ocenić, na ile skuteczna jest ochrona tych ptaków w ramach sieci Natura 2000.

W ramach badań naukowcy analizowali m.in. dane, zbierane przez trzy dekady przez tysiące europejskich obserwatorów ptaków.

Okazało się, że w efekcie ocieplenia coraz ważniejsze (jako miejsce zimowania ptaków wodnych) stały się obszary położone dalej na wschód i północ. W ciągu 30 lat liczba ogorzałek zimujących w Europie północno-zachodniej zmalała aż o 38%. Coraz mniej ogorzałek zimuje na akwenach Wielkiej Brytanii, Irlandii i Holandii. Wyraźnie przybyło ich za to w Niemczech, Polsce, Szwecji i Estonii.

Najważniejsze zimowisko przesunęło się na wschód i północ i obecnie znajduje na wodach przybrzeżnych Bałtyku na granicy polsko-niemieckiej, a dotychczasowe najważniejsze zimowisko położone w Holandii odgrywa teraz mniejszą rolę

komentuje dr Marchowski

Takie przesunięcie zimowego zasięgu ogorzałki naukowcy wyjaśniają wzrostem średnich temperatur, jakie panują zimą we wschodniej i północnej części terenów zimowiskowych tego gatunku. Przez wiele lat ogorzałki z Europy zimowały w jej centralnej i zachodniej części, lęgi zaś wyprowadzały na terenach położonych bardziej na wschód i północ. Obecnie – w miarę, jak się ociepla – na czas zimy mogą one pozostać bliżej terenów lęgowych.

Bezpośrednią przyczyną zimowania ogorzałek w rejonie Bałtyku jest fakt, że z powodu ocieplenia wody tych mórz – dawniej pokrywające się lodem – teraz aż tak bardzo nie zamarzają. Dla populacji ptaków może to oznaczać dobre wieści: im bardziej rozproszona jest zimą populacja, tym łatwiej poszczególnym osobnikom znaleźć pokarm i przetrwać.

Dane obejmujące najdłuższy okres dotyczący ogorzałki pochodzą z Wielkiej Brytanii i Szwecji – dwóch skrajów zasięgu zimowania tego ptaka. Sięgają one w przeszłość aż do 1967 roku!

Na wykresach widać 90% spadek liczebności w Wielkiej Brytanii na przestrzeni 52 lat oraz wzrost w Szwecji, będący niemal lustrzanym odbiciem tej sytuacji w Wielkiej Brytanii. Świadczy to o zwiększeniu znaczenia zimowisk położonych we wschodnich i północnych obszarach.

komentuje zoolog z MIiZ PAN

W ramach analiz autorzy badania zaktualizowali mapę rozmieszczenia zimowisk ogorzałki z populacji zimującej w zachodniej i centralnej Europie.

Zaktualizowaliśmy też ocenę liczebności populacji, która zmniejszyła się z 310 tys. osobników szacowanych na początku lat 1990-tych do 190 tys. obecnie. Tym samym jednoprocentowy próg powoływania obszarów chronionych dla tego gatunku zmniejszył się 3100 osobników do 1900.

mówi

Autorzy publikacji zwracają uwagę na problemy dotyczące ochrony najważniejszych obszarów koncentracji ogorzałki (jak i innych, gatunków ptaków wodnych, posiadających podobne wymagania ekologiczne) na najważniejszym obecnie zimowisku.

Zarówno w Polsce, jak i w Niemczech najważniejsze obszary Natura 2000, skupiające 60% zimującej populacji ogorzałki, pozbawione są planów zarządzania (wymaganych prawem planów ochrony). Powoduje to brak uregulowań prawnych chroniących ptaki wodne na tym coraz ważniejszym dla nich obszarze. Najważniejsze zagrożenie w tym rejonie to przyłów w sieci rybackie, co rocznie może tu ginąć 1000 – 3000 osobników ogorzałki i drugie tyle pozostałych gatunków nurkujących.

podkreśla dr Marchowski

W badaniach uczestniczyło 19 osób z 10 krajów, związanych z 16 podmiotami, w tym – ośrodkami naukowymi, takimi jak Aarhus University, Lund University, Uniwersytet Gdański, Estonian University of Life Sciences oraz Włoski ISPRA czy Stacja Ornitologiczna MiIZ PAN. Do powstania artykułu przyczyniły się również osoby z europejskich organizacji pozarządowych, takich jak Wetlands International, Zachodniopomorskie Towarzystwo Przyrodnicze, Sovon, DDA, BTO, WWT, I-WeBS, BirdWatchIreland i LPO.

źródło: naukawpolsce.pap.pl

Włącz oszczędzanie na własną domową miarę

Wiedza ekologiczna

Przydatna wiedza ekologiczna
Linki do haseł, świąt, wydarzeń i kampanii ekologicznych. Encyklopedia i wiedza na tematy związane z ekologią. Prognoza zanieczyszczenia środowiska. Przegląd katastrof i klęsk ekologicznych. Informacje dotyczące instytucji, ministerstw, fundacji, stowarzyszeń, polskich i międzynarodowych organizacji zajmujących się ochroną środowiska i przyrody.

Świadomy konsument odpowiedzialna konsumpcja

Świadomy konsument i odpowiedzialna konsumpcja
Odpowiednia wiedza pomoże dokonywać bardziej świadomych i odpowiedzialnych wyborów podczas codziennych zakupów. Świadome i odpowiedzialne zakupy to nie tylko oszczędność pieniędzy, ale przede wszystkim przyczynienie się do ochrony środowiska naturalnego.

Dom ekologiczny

Dom ekologiczny
Dom ekologiczny to model gospodarstwa o minimalnej uciążliwości dla środowiska, przy jednoczesnym zapewnieniu jego użytkownikom komfortu, wygody i kontaktu z przyrodą. Cechuje go energooszczędność, racjonalne wykorzystanie przestrzeni, niska produkcja odpadów, oszczędne gospodarowanie mediami, wykorzystanie energii odnawialnej.

Ogród ekologiczny

Ogród naturalny – ekologiczny
Podstawą naturalnego ogrodu jest odpowiednie skomponowanie jego elementów, tak żeby stał się częścią większego, naturalnego ekosystemu. Głównym celem ogrodu ekologicznego jest uzyskiwanie zdrowej żywności, nieskażonej szkodliwymi związkami.

Odnawialne źródła energii

Odnawialne źródła energii (OZE)
Odnawialne źródła energii (OZE) to źródła energii, których wykorzystywanie nie wiąże się z długotrwałym ich deficytem, ponieważ zasób tych źródeł odnawia się w krótkim czasie. Źródłami takimi są wiatr, promieniowanie słoneczne, opady, pływy morskie, fale morskie i geotermia.

Transport ekologiczny

Transport ekologiczny
Transport jest odpowiedzialny za 1/3 światowej emisji CO2 powstającej w wyniku działalności człowieka. Ogranicz zatem podróżowanie samolotem i samochodem, pamiętaj że pociąg to znacznie czystsza metoda transportu. Ekojazda to mniej trucizn w powietrzu, więcej pieniędzy w kieszeni i bezpieczeństwo jazdy.

Zagrożenia ekologiczne

Zagrożenia ekologiczne dla Ziemi
Naukowcy, ekolodzy i zwykli ludzie od lat próbują zwrócić uwagę, że znajdujemy się na kursie kolizyjnym ze światem natury, że człowiek pcha Ziemię ku zagładzie, a zaniechanie działań na rzecz ochrony środowiska i ekosystemów grozi destabilizacją Ziemi. Ostrzegają, że Ziemia ma ograniczone możliwości podtrzymywania życia i że są one przez ludzkość doprowadzone na skraj przepaści.

Turystyka ekologiczna

Ekoturystyka
Ekoturystyka to rodzaj turystyki nierozerwalnie związany z wypoczynkiem, naturą, oraz odkrywaniem przyrody przy jednoczesnej dbałości o środowisko naturalne. Ekoturysta, to taki turysta, którego odpoczynek nie wpływa negatywnie na otaczające środowisko i nie powoduje jego niszczenia.

Zostaw proszę komentarz

Przewiń do góry
X