Flickr / @ woodleywonderworks / CC BY 2.0
Flickr / @ woodleywonderworks / CC BY 2.0

Naukowcy ostrzegają że kolejne masowe wymieranie gatunków na Ziemi już się zaczęło.

Zegar Zagłady, stworzony przez naukowców Uniwersytetu w Chicago w 1945 roku, wskazuje na dzielące nas 3 minuty do końca istnienia. Niestety wskazówki coraz szybciej zbliżają się do północy.

Nie ma wątpliwości, że tempo wymierania gatunków wzrasta. Paleontologia zna takie przypadki – masowe wymieranie miało miejsce już pięć razy w historii życia na naszej planecie.

Za każdym razem następowała znaczna redukcja różnorodności organizmów. Pierwsze dwie zagłady miały miejsce pod koniec ordowiku, około 444 milionów lat temu, a także pod koniec dewonu, około 359 milionów lat temu. Trzecia znacznie większa zagłada zwana „wielkim wymieraniem” nastąpiła 252 miliony lat temu, między okresem permu i triasu. Zginęło wtedy około 96 procent gatunków morskich.

Masowe wymieranie wynika z katastrofalnych zmian środowiskowych, które zachodzą z prędkością uniemożliwiającą zwierzętom przystosowanie. W obliczu tych zagrożeń pewne grupy kurczą się znacznie bardziej od innych, w trudny do przewidzenia sposób.

Kiedy jedna grupa wypełni swój ekosystem, uniemożliwia innym grupom uzyskanie przewagi. Do usunięcia tych dominujących mogą przyczynić się jedynie szybkie zmiany środowiskowe. W ten sposób powstaje przestrzeń do rozwoju dla innych gatunków, które z kolei mogą zacząć dzielić ją między podgatunki.

Ziemia wstąpiła w okres masowego wymierania organizmów – alarmują naukowcy. Jak szacują, tak szybko gatunki znikały ostatnio 65 mln lat temu, gdy doszło do wymarcia dinozaurów.

Według Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN), co roku co najmniej 50 gatunków zwierząt przybliża się do wymarcia. Obecnie wyginięciem zagrożonych jest około 41 procent wszystkich płazów i 25 procent ssaków.
W obliczu szóstego masowego wymierania, do którego tym razem przyczynił się człowiek, musimy pamiętać, że zdarzenia mogą szybko wejść na nieoczekiwany tor. Nie potrafimy przewidzieć, jakie konsekwencje dla wielu gatunków, będzie miała utrata jednego z nich, gdyż ekosystemy są połączone ze sobą w skomplikowanej sieci interakcji, nie zawsze do końca przez nas zrozumiałej.