Nie tylko czynniki biologiczne jak zanieczyszczenie i dostępność zasobów czy fragmentacja siedlisk, ale i te społeczno-polityczne jak religia, polityka i wojna, kształtują środowiska miejskie i napędzają ewolucję dzikiej przyrody w miastach – wskazuje prof. Marta Szulkin z UW.
Pod jej kierownictwem międzynarodowy zespół biologów, ponad 30 badaczy z pięciu kontynentów, przeprowadził analizę tego zagadnienia. Publikacja ukazała się w czasopiśmie „Nature Cities”.
Dokonujemy syntezy istniejącej wiedzy na temat tych wpływów i proponujemy możliwe do przetestowania hipotezy. Zrozumienie tej dynamiki jest niezbędne do wyjaśnienia zmienności miejskich procesów ewolucyjnych i przewidywania przyszłego rozwoju systemów miejskich. Integrując wymiar społeczny i polityczny, możemy uzyskać głębszy wgląd w to, jak miasta kształtują ewolucję zamieszkujących je organizmów.
wskazują autorzy publikacji
Biolodzy wyliczają już stwierdzone i możliwe konsekwencje ludzkich działań. To zmniejszony przepływ genów, dryf genetyczny (sytuacja, kiedy z dużej populacji powstają małe populacje i losowo w każdej z nich pojawiają się różne warianty genów), mutacje, zmiany fenotypów czy selekcja.
Badacze zaobserwowali, że te procesy są również związane z konfliktem zbrojnym i wojną. Jednym z podanych przykładów jest wojna w Ukrainie.
Bombardowania i pożary na Ukrainie, które dotknęły około ćwierć miliona akrów lasów prawdopodobnie zmienią wzorce przepływu genów i dryfu genetycznego w lasach podmiejskich, a być może też w miastach. Wyludnienie spowodowane wojną może doprowadzić do ponownego zajęcia przestrzeni miejskich przez dzikie zwierzęta. Ale równocześnie, inne gatunki może unicestwić. Na przykład, po masowym (40-50% populacji przedwojennej) exodusie ludzi z Charkowa w pierwszych miesiącach pełnoskalowej inwazji rosyjskiej, w latach 2022-2024 w najbardziej zabudowanych obszarach mieszkalnych i przemysłowych miasta wyginęły wróble domowe. Tylko niewielkie grupy ptaków przetrwały na centralnym rynku, gdzie ludzie nadal sprzedają i kupują żywność.
opowiada prof. Marta Szulkin, zoolożka i kierowniczka Laboratorium Biologii Antropocenu na Wydziale Biologii Uniwersytetu Warszawskiego
Z kolei jeśli chodzi o wpływ religii, badacze wskazują, że miejsca i praktyki religijne mogą wpływać na potencjał ewolucyjny miejskiej przyrody. Dodają, że miejsca religijne zapewniają siedliska dzikiej przyrody w miastach np. cmentarze miejskie działają jak schronienia i korytarze ekologiczne umożliwiające przepływ genów.
Miejsca kultu religijnego bardzo często postrzegamy w wymiarze zieleni i piękna, na wskroś kultur. Ma więc uniwersalny potencjał do działań na rzecz ochrony przyrody. Przyrodę w miejscach świętych i o znaczeniu duchowym można pielęgnować i doceniać jako repozytorium czasów przeszłych. Można ją również doceniać jako ostoję dla dzikiej fauny i flory.
mówi Marta Szulkin
Jeśli chodzi zaś o politykę, badacze przypominają, że systemy polityczne kształtują politykę środowiskową, środowiska miejskie i potencjał miast do zmian ewolucyjnych.
Regionalne decyzje polityczne dotyczące obszarów miejskich odgrywają również kluczową rolę w zarządzaniu gruntami miejskimi. Polityka środowiskowa, która koncentruje się na terenach zielonych jest napędzana decyzjami politycznymi. To od niej zależy, czy mamy pasy zieleni, trawniki, parki, skwery, zieleń osiedlową, ogrody działkowe. A wszystkie te zielone obszary są ważne. Na przykład pasy zieleni zapewniają przydatne schronienie dla gatunków, które w przeciwnym razie nie przetrwałyby w miastach. Z kolei ogrody działkowe są fantastyczną ostoją przyrody, zwłaszcza jeśli umożliwia się różnym małym organizmom przechodzenie przez grodzące je płotki czy siatki.
podkreśla Marta Szulkin
źródło: naukawpolsce.pl
Powiązane artykuły:
📩 Zapisz się na newsletter
Chcesz być na bieżąco z ekologicznymi treściami? Dołącz do newslettera i otrzymuj artykuły, poradniki oraz darmowe materiały do pobrania prosto na swoją skrzynkę. Dzięki nim łatwiej wprowadzisz ekologiczne zmiany w swoim życiu.
☕ Wesprzyj portal
Każdy artykuł to godziny pracy i poszukiwania rzetelnych informacji. Jeśli cenisz to, co robię, możesz postawić mi wirtualną kawę albo zostać Patronem na Patronite. Twoja pomoc daje mi siłę, by rozwijać portal, a dobra, mocna kawa wcale nie jest taka zła.
