Analizę dotyczącą śmiertelności małp na drogach 4 kontynentów przeprowadzili naukowcy z UP w Poznaniu

Analizę dotyczącą śmiertelności małp na drogach 4 kontynentów przeprowadzili naukowcy z UP w Poznaniu
Pixabay / @ Free-Photos / CC0

Wiele zwierząt ginie na drogach, a problem ten dotyczy również małp. Informacje na temat niemal 370 przypadków kolizji, dotyczących 46 gatunków naczelnych z 4 kontynentów, przedstawili w najnowszym Mammal Review naukowcy z UP w Poznaniu. Po dane sięgnęli do internetu.

Naczelne to nasi najbliżsi ewolucyjni krewni. Wiele z gatunków małp i małpiatek jest zagrożonych, a badacze starają się zrozumieć źródła problemów wpływających na ich populacje. Nie jest to jednak proste, bowiem większość naczelnych żyje w tropikach, z dala od znanych ośrodków akademickich.

Analizy dotyczące śmiertelności tych zwierząt na drogach przeprowadzili ostatnio naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu: student weterynarii Mateusz Hetman, a także Anna Kubicka, prof. Tim Sparks oraz prof. Piotr Tryjanowski. W przekazanej mediom informacji podkreślili oni, że coraz więcej obszarów Ziemi dotyka bezpośrednia działalność człowieka, m.in. rozbudowa infrastruktury drogowej i jej konsekwencje.

Z drugiej strony wciąż mało wiadomo jest o wpływie dróg (poprzez fragmentaryzację siedlisk) na populacje małp, np. to, czy problem jest znikomy – czy nie, choćby za sprawą kolizji tych zwierząt z pojazdami.

Naukowcy zwracają też uwagę, że małpy – jako niezwykle inteligentne zwierzęta – powinny przewidywać, a w konsekwencji unikać śmierci pod kołami aut. A jednak takie wypadki się zdarzają, zaś informacje na ich temat są bardzo ubogie, rozproszone jako drobne opisy zaledwie w kilkudziesięciu publikacjach.

Naukowcy z UPP chcieli sprawdzić, czy kolizje małp z pojazdami są faktycznie rzadkością – i skąd czerpać więcej wartościowych informacji na ich temat.

Tej niewiedzy może zaradzić rozwój technologii, w tym – powszechny dostęp do telefonów komórkowych i internetu. Naukowcy wpadli na pomysł, by informacji nt. śmiertelności drogowej różnych gatunków małp szukać na portalu YouTube (który już wcześniej okazał się dobrym źródłem informacji o zachowaniu ptaków). Czego tam szukali? Np. filmików z YT, na których zarejestrowano sceny wypadków aut, motocykli czy autobusów z udziałem naczelnych. Autorami takich filmów są często turyści, kierowcy czy mieszkańcy różnych miejsc na świecie.

Danych można też szukać w blogach i serwisach prasowych.

Wszystko to trzeba tylko dokładnie przejrzeć, sprawdzić poprawność opisów i sensownie przeanalizować.

zauważają autorzy analiz, których wyniki publikuje prestiżowe „Mammal Review”

Przedstawili tam oni informacje na temat 368 przypadków kolizji, dotyczących 46. gatunków naczelnych z czterech kontynentów – Afryki, Azji, Ameryki Południowej i Europy. Byli tam m.in. przedstawiciele makaków, pawianów, kapucynek i koczkodanów.

Pod kołami (aut, autokarów i motorów) najczęściej giną osobniki młode. Zaskoczeniem dla badaczy był fakt, iż w mediach społecznościowych częściej raportowano śmiertelność gatunków bardzo rzadkich i zagrożonych, jak np. makak orientalny (Macaca fascicularis). Być może informacje na jego temat łatwiej trafiają do internetu dlatego, że żyje on w rejonach turystycznych, np. Angkor w Kambodży.

Internetowe źródła pozwoliły też na dodanie dwóch gatunków niewystępujących wcześniej w publikacjach naukowych.

Pierwszy z nich, pawian niedźwiedzi (Papio ursinus), w Afryce jest uznawany za szkodnika; nikt za bardzo się nim nie przejmuje, a fakt śmierci pod kołami samochodu jest zwyczajnie ignorowany. Troszkę jak potrącenie dzika w Polsce. Drugi, to bytujący na terenie Gibraltaru makak berberyjski (Macaca sylvanus). To atrakcja turystyczna regionu; znajduje się pod czynną ochroną i ruch samochodowy w bezpośredniej bliskości jego siedlisk został ograniczony, zatem kolizje należą do rzadkości.

wyjaśniają

Z analiz wynika, że śmiertelność naczelnych w wypadkach drogowych „jest stosunkowo niska, jednak ze względu na emocjonalną bliskość tych zwierząt z człowiekiem – podobieństwo gestów czy mimiki twarzy stanowią przedmiot zainteresowania zarówno naukowców, jak i szeroko pojętej opinii publicznej.

Według Czerwonej Listy IUCN większość (63%) zabitych na drogach małp klasyfikowana jest jako „gatunki najmniejszej troski”, co oznacza gatunki pospolite i szeroko rozpowszechnione. Niespełna jedna piąta (17%) to gatunki z kategorii „zagrożone”.

Niemal na całym świecie ssaki znajdują się pod presją człowieka, m.in. wskutek wylesiania, rozwoju obszarów rolniczych i urbanizacji, rozbudowy sieci dróg czy polowań. Mając informacje na temat kolizji z dzikimi zwierzętami władze lokalne mogą lepiej organizować bezpieczeństwo na drogach.

Metody takie, jak poziome ograniczniki prędkości, wzmianki na temat kolizji w mediach publicznych, a także ostrzegawcze znaki drogowe stawiane w pobliżu siedlisk małp, mogą przyczynić się do zwiększenia bezpieczeństwa zwierząt, a w konsekwencji także i człowieka.

napisali autorzy badania

Jest jedno „ale”. Nim politycy wyłożą pieniądze na nowe rozwiązania na rzecz bezpieczeństwa, muszą być do tego przekonani, co w praktyce oznacza, że muszą mieć konkretne dane. Internet jest ich pełen. Trzeba tylko wiedzieć, czego się szuka.

źródło: naukawpolsce.pap.pl

Zostaw proszę komentarz

Przewiń do góry
X