Powstaje pakiet zmian które zwiększą ochronę praw konsumentów. Obejmą zakupy przez internet, oraz kwestie podwójnych standardów produktów w różnych krajach
Pixabay / @ StockSnap / CC0

Komisja Europejska przygotowała pakiet zmian, które zwiększą ochronę praw konsumentów. Obejmą one m.in. zakupy przez internet, usługi cyfrowe, kwestie podwójnych standardów produktów w różnych krajach.

W unijnym, a więc także polskim prawie konsumenckim szykują się wielkie zmiany. Komisja Europejska proponuje „Nowy ład dla konsumentów” (New deal for consumers).

Rynek podlega szybkim zmianom. Nowy ład dla konsumentów to odpowiedź na nowe wyzwania. Gromadzimy dane w chmurze, korzystamy z serwisów społecznościowych, coraz chętniej kupujemy przez internet. Zmiany mają wzmocnić prawa konsumentów i zapewnić im dodatkowe narzędzia przy dochodzeniu roszczeń.

Powództwa przedstawicielskie

Pierwszy element pakietu „Nowy ład dla konsumentów” dotyczy tzw. powództw przedstawicielskich. Ułatwi on konsumentom zbiorowe dochodzenie roszczeń, w tym uzyskanie rekompensat. Obejmie wszystkie ważne branże, m.in. usługi finansowe, transport, energetykę, telekomunikację. Powództwo przedstawicielskie będą mogły wytoczyć niezależne wykwalifikowane podmioty, np. organizacje konsumenckie. W efekcie sąd lub organ administracji wyda nakaz zaprzestania szkodliwych praktyk i zarządzi rekompensaty dla konsumentów. Uprawnione podmioty będą mogły też negocjować z firmą porozumienie – zatwierdzi je sąd lub organ administracji. Przedsiębiorca będzie musiał poinformować konsumentów dotkniętych naruszeniem o ostatecznej decyzji lub zawartej ugodzie oraz o rekompensatach.

Projekt dyrektywy „Omnibus”

Drugim z elementów „Nowego ładu dla konsumentów” jest projekt dyrektywy „Omnibus”. Przewiduje on zmiany w 4 dyrektywach o: nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich, cenach produktów, nieuczciwych praktykach handlowych oraz prawach konsumenta.

Najważniejsze propozycje to:

  • większa przejrzystość zakupów w sieci. Konsument dowie się przed zawarciem umowy na internetowej platformie handlowej, czy kupuje od przedsiębiorcy, czy od osoby prywatnej. W tym drugim przypadku nie mają zastosowania przepisy chroniące konsumentów, o czym portal będzie musiał powiadomić. Musi też informować o kryteriach pozycjonowania ofert, np. o tym, że przedsiębiorca zapłacił za lepsze miejsce w wynikach wyszukiwania,
  • ułatwienia w indywidualnym dochodzeniu roszczeń. Jeśli konsument dozna uszczerbku w wyniku nieuczciwych praktyk handlowych, np. agresywnego marketingu, będzie mógł rozwiązać umowę i domagać się odszkodowania
  • ochrona przy „bezpłatnych” usługach cyfrowych. Konsumenci w zamian za korzystanie z nich dostarczają swoje dane osobowe. Po zmianach zyskają takie same prawa jak w przypadku płatnych umów zawieranych przez internet, np. będą mogli w ciągu 14 dni odstąpić od umowy
  • sprzedaż na pokazach i w domach konsumentów. W wielu państwach, także w Polsce, dochodzi przy tej okazji do stosowania agresywnego marketingu i nieuczciwych praktyk handlowych. Nowe unijne przepisy dadzą władzom krajowym możliwość wprowadzenia ograniczeń. W Polsce trwają już prace nad propozycjami UOKiK
  • walka z podwójnymi standardami produktów. Wprowadzenie na rynek towaru jako identycznego z tym, który jest sprzedawany w kilku innych państwach UE, podczas gdy istotnie różni się od niego np. składem, będzie uznawane za wprowadzanie klientów w błąd

Obywatelski dialog konsumencki

Obecnie nad oboma projektami trwają równolegle prace w grupach roboczych w Radzie oraz w Parlamencie Europejskim. Na tym etapie państwa członkowskie zgłaszają swoje uwagi do propozycji Komisji Europejskiej.
O zmianach dyskutują dziś w warszawskim Centrum Nauki Kopernik przedstawiciele KE, Urzędu Ochrony Konkurencji i Konkurentów, organizacje konsumenckie, eksperci i konsumenci. Celem obywatelskiego dialogu jest wyjaśnienie propozycji Komisji oraz wysłuchanie opinii na ich temat.

źródło: UOKiK